توجه به علائم هشداردهنده اولیه، رقصیدن و انجام تمرینات انگشتی به حفظ سلامت مغز کمک میکند.
دمانس یکشبه رخ نمیدهد. پیش از آنکه مشکلات حافظه بروز پیدا کنند، تغییرات جزئی در دیگر نقاط بدن نشان میدهند مغز تحت فشار قرار دارد.
یو یا-ون، پزشک طب سنتی چینی، میگوید بیخوابی مزمن، کاهش توده عضلانی و اختلال شنوایی پیش از افت توانمندیهای ذهنی رخ میدهند. تحلیلرفتن توده عضلانی، که به آن سارکوپنی میگویند، یکی از مهمترین نشانههای هشدار است. خوشبختانه عادتهای مربوط به سبک زندگی مانند ورزش منظم، خواب باکیفیت و حتی رقص به حفظ عملکرد مغز و کاهش خطر دمانس کمک میکنند.
طب سنتی چینی و دمانس
دمانس در طب سنتی چینی با عدم تعادل کلیه و طحال مرتبط است.
براساس طب سنتی چینی، کلیهها مخزن جوهر حیاتی بدن هستند و با حافظه، توانمندیهای ذهنی، شنوایی و فرایند پیری ارتباط دارند. یو میگوید استرس مزمن، کار بیشازحد و تنشهای ذهنی طولانیمدت، انرژی حیاتی بدن را بهتدریج تحلیل میبرند و به پیری زودرس و افت عملکرد مغز دامن میزنند.
طحال مسئول تبدیل غذا به مواد مغذی مورد نیاز مغز و کل بدن است و ارتباط تنگاتنگی با سلامت عضلانی دارد. عادتهای غذایی نامناسب، استرس مزمن، زندگی پرشتاب و کمتحرکی باعث تضعیف عملکرد طحال میشوند و عضلات و مغز شما را از مواد مغذی لازم محروم میکنند. این عوامل بهمرور زمان به افت عملکرد مغز دامن میزنند.
طب سنتی چینی و پزشکی مدرن چارچوبهای متفاوتی دارند، اما هردو با سالمندی سالم، تغذیه مناسب، کنترل استرس و فعالیت بدنی برای حفظ سلامت مغز موافق هستند.
گروههای پرخطر دمانس
سن مهمترین عامل خطر است، اما دمانس هرکسی را با هر پیشینهای درگیر میکند. یو گروههای زیر را بهعنوان گروههای پرخطر شناسایی کرده است:
- افراد با سابقه خانوادگی دمانس: سابقه خانوادگی دمانس خطر ابتلای شما را بهطور متوسط افزایش میدهد.
- افراد مبتلا به بیماریهای مزمن: بیماریهایی مانند فشار خون، قند خون و چربی خون بالا، سکته و پارکینسون بر جریان خون مغز و عملکرد عصبی اثر میگذارند و به روند افت عملکرد مغز سرعت میبخشند.
- افراد مبتلا به بیخوابی مزمن یا اختلالات خواب: مطالعات نشان دادهاند که بسیاری از بیماران مبتلا به دمانس از ۱۰ سال قبل دچار مشکلات خواب میشوند: دشواری در به خواب رفتن، خواب سبک و بیداری زودهنگام.
- افراد مبتلا به سارکوپنی: مطالعات از همبستگی سارکوپنی و دمانس حکایت دارند.
افراد مبتلا به سارکوپنی بیشتر در معرض دمانس قرار دارند
تحقیقات نشان میدهند که عضلات اسکلتی صرفاً از حرکات بدن پشتیبانی نمیکنند، بلکه عملکردی شبیه یک اندام درونریز دارند. عضلات ما در حین ورزش مایوکاینهای پیامرسان را آزاد میکنند؛ مولکولهایی که با مغز ارتباط میگیرند و از نقاط مربوط به حافظه و یادگیری از جمله هیپوکامپ پشتیبانی میکنند.
وقتی توده عضلانی تحلیل میرود، تأثیر این مولکولها کاهش پیدا میکند و احتمال افت عملکرد مغز بیشتر میشود. این نشان میدهد که فعالیت بدنی منظم به حفظ قدرت عضلانی کمک میکند و برای حفظ سلامت مغز هم ضرورت دارد.
اختلال شنوایی به خطر دمانس دامن میزند
از تحلیلرفتن عضلات که بگذریم، باید به اختلال شنوایی اشاره کنیم که اغلب نادیده گرفته میشود. اختلال شنوایی در مقایسه با افت بینایی باعث تسریع روند افت عملکرد مغز میشود. صدا یکی از مهمترین محرکهای خارجی مغز است که کاهش مواجهه با آن میتواند فعالیت مغز را به حداقل برساند. یو افزود که اختلال شنوایی باعث افزایش انزوای اجتماعی و افسردگی میشود که هردو با خطر دمانس ارتباط مستقیم دارند.
براساس طب سنتی چینی، گوشها مسیرهای مربوط به تنظیم هیجانات را کنترل میکنند. پزشکان طب سنتی معتقدند که هرگونه اختلال در این مسیرها میتواند خلقوخو و سلامت مغز را به خطر بیاندازد؛ امری که از ارتباط تنگاتنگ سلامت عاطفی و عملکرد مغز حکایت دارد.
تشخیص زودهنگام میتواند جلوی پیشرفت بیماری را بگیرد
یو گفت اعضای خانواده معمولاً متوجه دمانس نمیشوند. با اینحال، نزدیکان میتوانند به علائم هشداردهنده از جمله فراموشی، سؤالات تکراری درباره مسائل روزمره یا تغییر شدید خلقوخو و شخصیت بیمار توجه کنند؛ علائمی که میتوانند نشانههای اولیه دمانس باشند.
پزشکان طب سنتی از طب سوزنی برای تحریک فعالیت مغز استفاده میکنند یا داروهای گیاهی چینی را بهعنوان درمان کمکی برای بهبود گردش خون مغز تجویز میکنند.
راهبردهای سبک زندگی برای پیشگیری از دمانس
یو گفت پیشگیری از دمانس با ابعاد مختلف زندگی از جمله رژیم غذایی، خواب، ورزش و مراقبتهای فردی سروکار دارد.
- رژیم غذایی ضدالتهابی: رژیمهایی مانند رژیم مدیترانهای، مایند و دَش میتوانند خطر التهاب و افت عملکرد مغز را به حداقل برسانند.
- خواب منظم: از دیر خوابیدن اجتناب کنید و از ساعت ۱۱ شب به بعد در معرض نور آبی نمانید تا خواب عمیقتری داشته باشید.
- رقص: رقص برای مغز مفید است. این فعالیت با تحرک بدنی، قدمهای منظم، هماهنگی دستها و چشمها و افزایش تعامل اجتماعی گره خورده که همگی به تحریک عملکرد مغز کمک میکنند.
- تمرینات انگشتی: تمرینات انگشتی، قشر مغز را تحریک کرده و به بهبود عملکرد و هماهنگی عصبی کمک میکنند.
۴ تمرین انگشتی برای تحریک مغز
این تمرینات سرگرمکننده و جذاب برای تحریک مغز طراحی شدهاند.
۱. لمس انگشتها
نوک انگشتهای هردو دست را به هم بچسبانید و یک قوس تشکیل دهید. انگشتها را بهسرعت از هم جدا کنید و دوباره به هم بچسبانید و این حرکت را پیدرپی انجام دهید.
۲. جابهجایی حالت دستها
با دست راست علامت «۳» و با دست چپ علامت «اوکی» بسازید. این حرکات را پیدرپی با هردو دست انجام دهید.
۳. تمرین باز کردن انگشتها
چهار انگشت خود را به هم نزدیک کنید و هربار یکی از آنها را از بقیه فاصله دهید.
۴. ماساژ پوست سر
انگشتها را باز کنید و روی سرتان بگذارید. پوست سر را با نوک انگشت بهآرامی لمس کنید و سرتان را ماساژ دهید.
پوست سر دارای نقاط فشاری است که با حافظه و احساسات ارتباط مستقیم دارند. از اینرو، ماساژ ملایم سر به بهبود گردش خون و کاهش استرس کمک میکند.
