زیادی‌فکرکردن می‌تواند شما را در دام نگرانی و تردید بیندازد

نویسنده: لئو بابائوتا

مدتی است با چند نفر صحبت کرده‌ام که گرفتار نگرانی درباره موضوعی در زندگی‌شان شده‌اند؛ چیزی که آنها را دچار فشار روانی کرده و باعث زیادی‌فکرکردنشان شده است.

شاید نگران یک موقعیت پراسترس باشند یا فکر کنند آن‌طور که باید در زندگی پیش نمی‌روند. آنها در دور باطل نشخوار ذهنی و استرس می‌افتند و مدام در حلقه‌ای بی‌پایان می‌چرخند.

به آنها می‌گویم: این فقط ترس است.

ترسی که باعث می‌شود زیادی فکر کنیم، نگران شویم، نشخوار ذهنی کنیم و در دایره‌ای بی‌انتها دور خود بچرخیم. ترس از این‌که کافی نیستیم، شکست می‌خوریم، کسی از ما ناراضی می‌شود، احمق به‌نظر می‌رسیم… این فقط ترس است.

منظورم این نیست که ترس را بی‌اهمیت جلوه دهم یا نادیده بگیرم؛ ترس طبیعی است، بخشی از انسان‌بودن. داشتن ترس اشکالی ندارد و جزئی از هر کار معنادار یا دشوار است.

با این حال، چنین ترسی نباید جلوی حرکت ما را بگیرد. به همین دلیل می‌گویم «فقط ترس است». این ترس زمانی مهم می‌شود که خودمان چنین معنایی به آن بدهیم.

وقتی ترس را می‌بینیم، می‌توانیم داستان‌هایی را هم که ترس برایمان تعریف می‌کند ببینیم: این‌که من به‌اندازه کافی خوب عمل نمی‌کنم، شاید باید کاری را انجام دهم که دیگران انجام می‌دهند، شاید مردم مرا قضاوت کنند، شاید بهتر باشد کنار بکشم.

می‌توانیم تصمیم بگیریم این داستان‌ها را زیادی جدی نگیریم؛ چون در نهایت، اینها فقط ترس‌اند.

دیدن ترس و داستان‌های پشت آن به من کمک می‌کند تا ترسم را آرام کنم.

چگونه با ترس و زیادی‌فکرکردن کنار بیاییم

ترس من می‌خواهد کاری درباره موقعیت ترسناک انجام دهم؛ اما اغلب کار زیادی از دستم برنمی‌آید. شاید تلاش کنم کاری انجام دهم، اما معمولا یا سر کسی خالی می‌کنم یا در دام زیادی‌فکرکردن می‌افتم؛ و هیچ‌کدام سودی ندارد.

روش من برای عبور از ترس

۱- از مشاهده ترس و زیادی‌فکرکردن شروع می‌کنم.

۲- مکث می‌کنم؛ نفس کشیدنم را می‌بینم و آن را آهسته می‌کنم.

۳- ترسم را آرام می‌کنم: می‌گویم «من از عهده‌اش برمی‌آیم، موضوع مهمی نیست.» می‌توانم از پس موقعیت برآیم، حتی اگر ندانم دقیقا نتیجه چه خواهد شد. تمرین می‌کنم که به خودم اعتماد کنم تا هرچه پیش آمد را اداره کنم.

۴- ماهیچه‌های منقبض را رها می‌کنم و به نفس‌های آهسته ادامه می‌دهم.

۵- بر چیزی دلنشین در همین لحظه تمرکز می‌کنم: نور اتاق، طبیعت پیرامون، همراهی خوشایند، چیزی که کنجکاویم را برانگیزد یا چیزی که بابتش سپاسگزار باشم.

اینها برخی از راه‌هایی هستند که من برای کاهش ترس و آرام‌کردن زیادی‌فکرکردن تمرین می‌کنم.
به مشاهده ادامه بدهید، نفس را آرام کنید، ترس را اطمینان بدهید، تنش را رها کنید و بر لحظه اکنون تمرکز کنید. با انجام این کارها، از زیادی‌فکرکردن بی‌هدف به حضور در لحظه منتقل خواهید شد.

درباره نویسنده: لئو بابائوتا نویسنده شش کتاب و نویسنده وبلاگ «عادت‌های ذن» است؛ وبلاگی با بیش از دو میلیون مشترک.