براساس یک مطالعه جدید، پزشکان نباید به بررسی عوامل خطر بسنده کنند و لازم است که غربالگری پلاکها را هم در دستور کار قرار دهند.
اگر بخواهید تصویر فردی را که در آستانه اولین حمله قلبی است مجسم کنید، احتمالاً کسی را تصور میکنید که کلسترول بالایی دارد، سیگار میکشد، چاق است و چربی خون بالایی دارد. اینها مؤلفههای سنتی حمله قلبی هستند. اما کسانی که این مؤلفهها را دارند، تنها بخش کوچکی از افرادی هستند که درنهایت دچار حمله قلبی میشوند.
پژوهشگران بیمارستان ماونت ساینای به این نتیجه رسیدند که بسیاری از حملات قلبی در افرادی رخ میدهد که طبق دستورالعملهای کنونی چندان در معرض خطر نیستند.
دکتر آنا مولر، نویسنده اصلی مطالعه، به اپک تایمز گفت: «میخواستیم بدانیم اگر بیماران مبتلا به حمله قلبی را دو روز قبل از حمله معاینه میکردیم، عملکرد این ابزارها چگونه بود؟»
این مطالعه که در نشریه «کالج آمریکایی قلب و عروق: پیشرفتها» انتشار یافته نشان میدهد که ۴۵ تا ۶۱ درصد از بیماران حمله قلبی تا دو روز قبل از حمله از شرایط لازم برای درمان پیشگیرانه برخوردار نیستند.
مولر گفت: «به بیماران اطمینان میدادیم که مشکلی ندارند و بدون تجویز دارو یا انجام آزمایشات بیشتر مرخصشان میکردیم.»
بیشتر بیماران حمله قلبی جزو گروه «کمخطر» بودند
پژوهشگران دادههای ۴۶۵ بیمار زیر ۶۶ سال را بررسی کردند که هیچکدام سابقه بیماری عروق کرونر نداشتند، اما اولین حمله قلبی خود را بین ژانویه ۲۰۲۰ تا ژوئیه ۲۰۲۵ در بیمارستانهای نیویورک تجربه کرده بودند.
پژوهشگران اطلاعات بهداشتی جامع داوطلبان اعم از فاکتورهای جمعیتی، سابقه بیماری، سطح کلسترول، فشار خون، مصرف سیگار و علائم مرتبط با حمله از جمله احساس درد در ناحیه قفسه سینه یا تنگی نفس را گردآوری کرده و احتمال حمله قلبی را با استناد به وضعیت دو روز پیش آنها برآورد کردند.
بیماران در چهار گروه کمخطر، مرزی، متوسط و پرخطر دستهبندی شدند. بیشتر حملات قلبی هم در افراد گروه کمخطر و مرزی رخ داد.
از این گذشته، ۶۰ درصد از بیماران کمتر از دو روز قبل از حمله قلبی با علائمی مانند احساس درد در ناحیه قفسه سینه یا تنگی نفس مواجه شدند که برای پیشگیری بسیار دیر است.
پژوهشگران برای ارزیابی وضعیت بیماران از امتیاز «خطر بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک» (ASCVD) و شاخص «پریوِنت» انجمن قلب آمریکا (PREVENT) استفاده کردند که هردو جزو گزینههای رایج هستند. امتیاز «خطر بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک» حدود ۴۵ درصد از بیماران در معرض خطر را نادیده گرفت و شاخص «پریوِنت» هم حدود ۶۱ درصد از این بیماران را از قلم انداخت.
چرا ابزارهای فعلی اغلب کارآمد نیستند
مولر گفت: «بیماری قلبیعروقی از دههها قبل قاتل شماره یک بیماران بوده است، اما توانایی ما در تشخیص زودهنگام به شکل قابلتوجهی بهبود یافته و اوضاع دستخوش تغییر خواهد شد.»
پزشکان در حال حاضر امتیاز «خطر بیماری قلبیعروقی آترواسکلروتیک» را در معاینات سالانه محاسبه میکنند که عمدتاً در مورد افراد ۴۰ تا ۷۵ سال که سابقه بیماری قلبی ندارند به کار میرود. این امتیاز خطر حمله یا سکته قلبی طی ۱۰ سال آتی را تخمین میزند. پزشکان با استناد به این امتیاز تصمیم میگیرند که درمان پیشگیرانه را با تجویز داروهای کلسترول آغاز کنند یا خیر.
مطالعه حاضر نشان داد که امتیاز خطر پایین و فقدان علائم سنتی مانند احساس درد در ناحیه قفسه سینه یا تنگی نفس متضمن سلامتی فرد نخواهند بود.
به گفته مولر و همکاران، پزشکان باید بهجای توجه به بیماریهای قلبی علامتدار به پلاکهای شریانی توجه کنند تا شرایط برای درمان زودهنگام مهیا شود؛ رویکردی که به باور آنها نجاتبخش خواهد بود.
حملات قلبی از تشکیل پلاکها نشأت میگیرند. وقتی پلاکها از جداره رگ جدا میشوند و مسیر رگ را مسدود میکنند، جریان خون قلب از اکسیژن بینصیب میماند و حمله قلبی رخ میدهد.
دکتر پیتر کووی، متخصص قلب در مؤسسه تحقیقات پزشکی لانکنو و استاد پزشکی کالج سیدنی کیمل در دانشگاه توماس جفرسون، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «مشکل اینجاست که پیشبینی زمان جدایی پلاکها و بروز مشکل دشوار است.»
ابزارهای کنونی غربالگری توجهی به پلاکها ندارند. بررسی پلاکها مستلزم تصویربرداری است که بهطور معمول جایی در غربالگری ندارد.
به گفته کووی، متغیرهای زیادی در ارزیابی خطر دخیل هستند که باعث افت کیفیت نتیجه ارزیابی میشوند. ما به دنبال این هستیم که سطح خطر را بهطور تقریبی تخمین بزنیم.»
کووی اشاره کرد که بیماران باید با یک متخصص مراقبتهای اولیه مجرب که از مقالات روز آگاه است و پیشنهادات خوبی ارائه میکند ارتباط بگیرند.
متخصص مراقبتهای اولیه میتواند مشاور قابل اطمینانی باشد و به بیماران کمک کند تا درباره انجام آزمایشات بیشتر تصمیم بگیرند و بفهمند به چه آزمایشاتی نیاز دارند و نتایج آنها را چگونه تفسیر کنند.
با اینحال، فارغ از هر رویکردی که در دستور کار قرار میدهید، ابهاماتی وجود خواهد داشت.
دکتر کووی در زمینه بیماریهای قلبیعروقی سابقه خانوادگی دارد و برای کنترل پیشدیابت از داروی استاتین و متفورمین استفاده میکند.
«امیدوارم سطح خطر را پایین بیاورم، اما متأسفانه بعضی از متغیرها پیشبینیناپذیر هستند و نمیتوانیم آنها را بهطور کامل مدیریت کنیم. زندگی همین است؛ قابل مدیریت نیست.»
