پاها نقطه اصلی اتصال بدن به زمین و مهمترین منبع اطلاعاتی دستگاه عصبی هستند.
راه رفتن با پای برهنه برای کل بدن مفید است. این کار نهتنها عملکرد پاها را بهبود میدهد، بلکه به تقویت عملکرد مغز هم کمک میکند.
مارک مورنینگاستار، متخصص کایروپراکتیک، به اپک تایمز گفت: «پاها نقطه اصلی اتصال بدن به زمین و مهمترین منبع اطلاعاتی دستگاه عصبی هستند.»
پاهای قویتر
فواید راه رفتن با پای برهنه در عملکرد پاها و نحوه حرکت بدن متجلی میشود. افرادی که از کودکی پابرهنه راه میروند، اغلب الگوی حرکتی متفاوتی دارند. کودکانی که پابرهنه راه میروند، عملکرد بهتری در پریدن و حفظ تعادل دارند.
این مسئله در مورد ورزشکارها هم صدق میکند. برای نمونه، بررسیهای ما نشان داده ژیمناستیککارهایی که با پای برهنه تمرین میکنند، کنترل عصبیعضلانی بهتر، پایداری بیشتر و پای قویتری دارند.
مورنینگاستار گفت: «راه رفتن با پای برهنه باعث میشود عضلات کوچک داخل پا مؤثرتر از همیشه عمل کنند.» این عضلات نقش مهمی در حفظ تعادل و انجام حرکات ظریف دارند.
کفشهای امروزی باعث شدهاند که این عضلات فعالیت کمتری داشته باشند. عضلات کوچک پا در این کفشها برای حفظ قوس کف پا کمتر به زحمت میافتند. این وضعیت به مرور زمان جلوی رشد و تقویت عضلات را میگیرد و موجب ضعف عضلانی میشود.
از آنجا که پاها مبنای حرکات بدن هستند، ضعف پاها بر سلامت ستون فقرات نیز اثر میگذارد. مورنینگاستار گفت: «راه رفتن با پای برهنه راهکار خوبی برای تقویت الگوهای حرکتی سالمتر و بهبود فرم بدن خواهد بود.»
مغزی آرامتر و هوشیارتر
فواید راه رفتن با پای برهنه به پاها محدود نمیشود، بلکه از مغز و دستگاه عصبی هم حمایت میکند.
پژوهشگران در یکی از مطالعات خود بررسی کردند که راه رفتن با پای برهنه و راه رفتن با کفش ورزشی چه تأثیری بر عملکرد ذهنی نوجوانان دارد. داوطلبان هردو گروه هفتهای چهار مرتبه بهمدت دوازده هفته و هرمرتبه بهمدت ۴۰ دقیقه پیادهروی کردند و پژوهشگران فعالیت مغزی آنها را با استفاده از نوار مغز مورد بررسی قرار دادند.
داوطلبانی که با پای برهنه راه میرفتند، با کاهش قابلتوجه امواج مغزی مرتبط با استرس و فعالیت بیشازحد و افزایش میزان امواج مغزی مرتبط با آسایش و هوشیاری مواجه شدند. از این گذشته، سرعت عملکرد ذهنی و تمرکز آنها بهشکل محسوسی بهبود یافت و میزان تنش کلی مغزشان به حداقل برسید.
مورنینگاستار گفت: «پاها جزئی از دستگاه عصبی یکپارچه بدن هستند.»
یک دلیلش این است که پاهای برهنه نسبت به پاهایی که داخل کفش قرار دارند، اطلاعات حسی بیشتری دریافت میکنند. گیرندههای عصبی موجود در پاها پیوسته اطلاعات مختلفی را به مغز ارسال میکنند. تحرک انگشتهای پا هم جریان خون و اکسیژنرسانی به مغز را افزایش میدهد.
این اطلاعات حسی بر دستگاه عصبی خودمختار هم اثر میگذارند؛ بخشی از دستگاه عصبی که بیشتر بهصورت خودکار فعالیت میکند و در تنظیم ضربان قلب و واکنش بدن به استرس دخیل است. تماس مستقیم پای برهنه با سطح زمین باعث افزایش آرامش میشوند و به روند رهایی از استرس سرعت میبخشد.
ساندرا نیتن، مشاور رویکردهای تلفیقی و متخصص تنظیم دستگاه عصبی، به اپک تایمز گفت: «مسئله این است که شرایط متفاوتی را برای تجربه امنیت، حضور و ارتباط در اختیار دستگاه عصبی بگذاریم.»
این کار باعث میشود بهجای اینکه درگیر افکار اضطرابآور گذشته یا نگرانی از آینده شوید، بهشکل طبیعی به زمان حال و زمینی که زیر پایتان قرار دارد فکر کنید. نیتن گفت: «این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که دستگاه عصبی علاوه بر افکار به تجربیات فیزیکی ما هم واکنش نشان میدهد.»
راه رفتن با پای برهنه به کاهش التهاب کمک میکند که دو دلیل عمده دارد: انعکاسدرمانی که در آن فشار وارده به کف پاها پایانههای عصبی را تحریک میکند و اتصال به زمین که هنگام برخورد مستقیم کف پا به زمین رخ میدهد. از این گذشته، راه رفتن با پای برهنه سطح سروتونین را هم افزایش دهد.
آیا سطح زیر پا اهمیت دارد؟
سطحی که زیر پا قرار دارد، واکنش بدن را دستخوش تغییر میکند.
راه رفتن روی چمن گیرندههای حسی را بهشکل ملایم تحریک میکند. پایانههای عصبی پوست، تماسهای جزئی را تشخیص میدهند. این گیرندهها هنگام راه رفتن روی چمن پیوسته اطلاعات مختلفی را به مغز میفرستند و به عضلات پا کمک میکنند تا خودشان را با فرم بدن تطبیق دهند و به این ترتیب باعث حفظ تعادل میشوند. شاید به همین دلیل باشد که میگویند راه رفتن با پای برهنه روی چمن باعث بهبود تعادل میشود.
شن به تقویت اندامهای تحتانی کمک میکند. وقتی پاشنه پا در شن فرومیرود، عضلات پا و ساق پا برای راه رفتن به زحمت میافتند.
مسیرهای پوشیده از خاک، پوست درخت یا سنگریزه سختیهای خاص خود را دارند. ناهمواری سطح زیر پا اثری مشابه فشاردرمانی دارد که اطلاعات حسی پاها را به دستگاه عصبی مرکزی میفرستد و به بهبود تعادل و کنترل فرم بدن کمک میکند.
از کجا شروع کنیم؟
نیتن میگوید همیشه از مسیرهای کوچک شروع کنید. او گفت: «برای بهرهمندی از فواید احتمالی لازم نیست ساعتها با پای برهنه راه بروید. حتی ۵ یا ۱۰ دقیقه راه رفتن روی چمن یا شن هم فرصت خوبی برای آسایش و توجه به احساسات درونی بهشمار میرود.»
نیتن میگوید بهجای اینکه نگران درست و غلطبودن کارهای خود باشید، با کنجکاوی به تجربهکردن ادامه دهید: به حسی که زیر پای خود دارید توجه کنید، نحوه نفسکشیدن خود را زیر نظر بگیرید و ببینید آیا شانههایتان آرامتر میشوند یا افکارتان از تب و تاب میافتند یا خیر.
مورنینگاستار گفت راه رفتن با پای برهنه فواید زیادی دارد، اما برای همه مناسب نیست. او افرود: «کسی که سالها کفشهای محکم پوشیده و از کفیهای نرم استفاده کرده است، نمیتواند بدون آمادگی قبلی در مسافتهای طولانی با پای برهنه راه برود. پاها برای قویترشدن به زمان نیاز دارند.»
او گفت: «افرادی که با بیماریهای مختلف اعم از نوروپاتی دیابتی، تغییر فرم حاد پا، روماتیسم مفصلی شدید، پوکی استخوان شدید و خطر شکستگی و اختلالات تعادل دستبهگریبان هستند، بهتر است با کفشهای راحتی راه بروند.
نیتن گفت: «باور اشتباهی که خیلیها درباره تنظیم دستگاه عصبی دارند، این است که انتظار دارند این کار زندگیشان را یکشبه دگرگون کند. روند بهبودی زمانبرتر از چیزی است که فکرش را میکنید. او گفت: «دستگاه عصبی از طریق تجربه آموزش میبیند. هربار که احساس امنیت، ارتباط، آرامش یا خوشحالی را تجربه میکنیم، دستگاه عصبی چیز جدیدی یاد میگیرد.»
او افزود: «این تجربه برای بعضیها در راه رفتن با پای برهنه و برای بعضی دیگر در باغبانی، حضور در طبیعت، تنفس آگاهانه یا وقتگذراندن با افرادی خلاصه میشود که در کنارشان احساس امنیت و آسایش میکنند.»
نیتن گفت: «بهبودی از تکرارِ تجربه امنیت و آسایش در طول زمان حاصل میشود.»
