اظهارات اخیر مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، مبنی بر اینکه در صورت شکست مذاکرات تجاری با آمریکا ممکن است به خودروسازان چینی روی بیاورد، با واکنش انتقادی پیتر ناوارو، مشاور تجاری دولت ترامپ، روبهرو شد.
ناوارو این اظهارات را «بهشدت توهینآمیز» خواند.
ناوارو روز ۱۶ نوامبر (۲۵آبان) در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آیا واقعا تهدید میکنید که میخواهید چین را در برابر آمریکا قرار دهید؟ این کار بهشدت توهینآمیز است.»
او افزود: «شما باید بسیار بیشتر نگران این باشید که چین، کانادا را بهطور کامل ببلعد؛ کاری که همین حالا هم در حال انجام آن است. ونکوور دیگر متعلق به بریتیش کلمبیا نیست، بلکه متعلق به جمهوری خلق چین است.»
کارنی برای شرکت در نشست رهبران اقتصادی سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) به شهر شنژن چین سفر کرده است. انتظار میرود او و شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین، درباره گسترش روابط در حوزههای کشاورزی، انرژی، خودروسازی و امور مالی گفتوگو کنند.
کارنی روز ۱۶ نوامبر در جریان سفر به پنومپن، پایتخت کامبوج، گفت که اقدامات تجاری واشنگتن باعث شده است بازار خودروی آمریکای شمالی «یکپارچگی کمتری» داشته باشد.
او گفت اگر مذاکرات تجاری با واشنگتن به نتیجه رضایتبخشی نرسد که ادامه فعالیت صنعت خودروسازی کانادا را تضمین کند، اتاوا ممکن است به دنبال گسترش روابط با چین باشد.
کارنی تاکید کرد که مذاکره برای دستیابی به توافق تجاری جدید با واشنگتن همچنان اولویت اصلی اتاوا است، اما در صورت شکست مذاکرات، کانادا ممکن است به دنبال گزینههای جایگزین با خودروسازان اروپایی، ژاپنی یا چینی برود.
او گفت: «کارگران ماهر صنعت خودرو، بازار مهم و داراییهای واقعی داریم. اگر از این ظرفیتها در چارچوب آمریکای شمالی بهطور کامل استفاده نشود، فرصتهای دیگری ایجاد خواهد شد. کانادا در هر صورت مسیر خود را ادامه خواهد داد.»
کارنی افزود که احتمال افزایش سرمایهگذاری چین در صنعت خودروسازی کانادا با هدف اعمال فشار بر واشنگتن مطرح نشده، بلکه واکنشی به اقدامات تجاری آمریکا است.
براساس گزارش ۱۹ فوریه بخش مطالعات اقتصادی بانک تیدی، تولید خودرو در کانادا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۵.۴ درصد کاهش یافته است.
این صنعت با مجموعهای از مشکلات روبهرو بوده است؛ از جمله تصمیم شرکت خودروسازی استلانتیس در اکتبر ۲۰۲۵ برای انتقال تولید برنامهریزیشده خودروی جیپ کامپس از کارخانه خود در برمپتون انتاریو به ایالت ایلینوی آمریکا که باعث بیکاری بیش از دو هزار کارگر صنعت خودرو شد.
استلانتیس روز ۹ نوامبر بهطور رسمی اعلام کرد که قصد دارد کارخانه برمپتون را به شرکت کانادایی تولید تجهیزات دفاعی روشل بفروشد.
دولت کانادا نیز با صدور اخطار نقض تعهدات به استلانتیس، این شرکت را متهم کرده است که توافقی را که براساس آن از کمکهای مالی دولت فدرال برخوردار شده بود، نقض کرده است.
روابط خودروسازی اتاوا و پکن
تلاشهای مستمر کارنی برای تقویت روابط با صنعت خودروسازی چین با انتقاد نمایندگان این صنعت در کانادا و قانونگذاران آمریکایی روبهرو شده است.
کارنی در سفر ژانویه خود به چین که نخستین سفر یک رهبر کانادایی به این کشور در نزدیک به یک دهه بود، چندین تفاهمنامه برای گسترش همکاری میان پکن و اتاوا امضا کرد.
او همچنین روز ۱۶ ژانویه به توافق تجاری جداگانهای دست یافت که براساس آن، سالانه تا ۴۹ هزار خودروی برقی ساخت چین میتوانند با تعرفه کاهشیافته ۶.۱ درصد وارد کانادا شوند و تعرفه اضافی ۱۰۰ درصدی پیشین حذف شود. این توافق از اول مارس اجرایی شد.
در مقابل، چین مجموع تعرفههای وارداتی بر دانه کلزای کانادا را از حدود ۸۵ درصد به ۱۴.۹ درصد کاهش داد و اجرای تعرفههای اضافی برنامهریزیشده بر کنجاله کلزا، خرچنگ دریایی، خرچنگ و نخود کانادا را تا پایان سال ۲۰۲۶ به حالت تعلیق درآورد.
اتاوا اعلام کرد که این تغییرات دسترسی به بازار چین را برای صادرات سالانه حدود چهار میلیارد دلار دانه کلزا و ۲.۶ میلیارد دلار سایر محصولات کشاورزی و دریایی کانادا بهبود خواهد بخشید.
داگ فورد، نخستوزیر انتاریو، گفت توافق ورود خودروهای برقی چینی به صنعت خودروسازی این استان آسیب میزند. پیر پالیو، رهبر حزب محافظهکار کانادا نیز اعلام کرد که این توافق خطراتی برای امنیت ملی و اقتصاد کانادا به همراه دارد.
برایان کینگستون، رئیس و مدیرعامل انجمن خودروسازان کانادا، روز ۹ ژوئن در برابر نمایندگان پارلمان شهادت داد که این توافق اشتباه بوده است.
او تاکید کرد: «بدون آمریکا، صنعت خودروسازی کانادا وجود نخواهد داشت.»
کارنی گفته است که خودروسازان چینی در صورتی که مشاغلی با دستمزد مناسب ایجاد کنند، میتوانند در کانادا فعالیت داشته باشند. با این حال، او نسبت به کارخانههایی که عمدتا خودروها را با قطعات ساخت چین مونتاژ میکنند، ابراز تردید کرده است.
او روز ۱۶ نوامبر به خبرنگاران گفت: «موضوع فقط مونتاژ خودرو از مجموعه قطعات آماده نیست. باید بخشی از فرایند تولید نیز در اینجا انجام شود.»
فورد نیز پس از اظهارات کارنی بار دیگر برخی از نگرانیهای پیشین خود را مطرح کرد.
او روز ۱۶ نوامبر گفت: «تمرکز دولت فدرال باید بر حمایت از کارگران صنعت خودروسازی کانادا باشد، نه تضعیف آنها از طریق واردات تعداد بیشتری از خودروهای ارزانقیمت چینی که از یارانههای دولتی برخوردارند.»
مذاکرات کانادا و آمریکا
دولت ترامپ از ۳ آوریل ۲۰۲۵ تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروهای ساخت کانادا اعمال کرد و از ۳ مه همان سال تعرفههای مشابهی را بر برخی قطعات خودرو برقرار کرد.
براساس این تصمیم، بخشهایی از خودروها و قطعات که ساخت آمریکا بودند و شرایط توافق تجاری کانادا، آمریکا و مکزیک را داشتند، از تعرفه معاف شدند.
این اقدامات بخشی از تعرفههای گستردهتر آمریکا بر خودروها و قطعات وارداتی بود که با استناد به ملاحظات امنیت ملی اعمال شدند.
کارنی روز ۱۴ نوامبر گفت که پس از گفتوگوهای طولانی با دونالد ترامپ و مقامات ارشد کاخ سفید، اتاوا و واشنگتن در مسیر دستیابی به توافق تجاری جدید پیشرفت کردهاند.
با این حال، او تاکید کرد که تضمین ادامه فعالیت صنعت خودروسازی کانادا، که با مشکلات جدی روبهرو است، همچنان یکی از مهمترین موانع مذاکرات محسوب میشود.
آخرین دور مذاکرات رسمی تجاری شامگاه ۲۱ اوت بدون نتیجه پایان یافت و هر دو طرف یکدیگر را به مطرح کردن خواستههای جدید در لحظات پایانی و عقبنشینی از مفاد توافقشده قبلی متهم کردند.
در پی شکست مذاکرات، واشنگتن روز ۲۲ اوت تعرفههای ۵۰ درصدی را که پیشتر اعلام شده بود، بر حدود ۲۷.۶ میلیارد دلار کانادا از کالاهای این کشور اعمال کرد.
اتاوا نیز روز ۸ سپتامبر در اقدامی تلافیجویانه، بر کالاهای آمریکایی به ارزش معادل آن تعرفه وضع کرد.
دولت ترامپ همچنین از ۲۹ سپتامبر در واکنش به تعرفههای تلافیجویانه اتاوا، واردات بسیاری از نوشیدنیهای الکلی کانادایی و آبجوهای بدون الکل، محصولات لبنی و موتورسیکلتها را ممنوع کرد.
ترامپ همچنین تهدید کرده است که از اول ژانویه ۲۰۲۷ تعرفههای آمریکا بر خودروهای سواری، کامیونها و قطعات خودروی ساخت کانادا را از میزان کنونی ۲۵ درصد به ۵۰ درصد افزایش خواهد داد.

















