نویسنده: آندرس کور
تنها ۱۲ کشور در جهان باقی ماندهاند که حاکمیت تایوان را به رسمیت میشناسند. اسواتینی، کشوری کوچک با جمعیت حدود ۱.۳ میلیون نفر در جنوب آفریقا، یکی از این کشورهاست که پیشتر با نام سوازیلند شناخته میشد.
لای چینگته، رئیسجمهور تایوان، قصد داشت از ۲۲ تا ۲۶ آوریل به آفریقا سفر کند که حزب کمونیست چین وارد میدان شد. گزارشها حاکی است که پکن با کشورهای حوزه اقیانوس هند در مسیر پروازی لای تماس گرفته و خواستار لغو مجوزهای پرواز او شده است.
رژیم پکن با تهدید به اعمال تحریمهای اقتصادی از جمله لغو طرح بخشودگی بدهی، فشار سنگینی به این کشورها وارد کرد. از اینرو، سیشل، موریس و ماداگاسکار در آخرین لحظه عقبنشینی کرده و مجوزهای پرواز او را لغو کردند. تایوان این اقدام را مصداق «بندگی» در برابر چین دانست.
بستهشدن حریم هوایی باعث شد که لای چینگته، رئیسجمهور تایوان، سفر به اسواتینی را به دلایل ایمنی لغو کند. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در روز ۲۲ آوریل به رویترز گفت که این کشورها «براساس دستورات چین عمل میکنند و نظم و ایمنی سفرهای مرسوم مقامات تایوانی را برهم میزنند.»
لغو این سفر از وابستگی سیشل، موریس و ماداگاسکار به چین و نفوذ این کشور در سازمانهای بینالمللی و اقتصادهای بزرگ گروه هفت حکایت دارد. سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی، که زیر نظر نظام سازمانهای بینالمللی سازمان ملل فعالیت دارد، موظف است که ایمنی پرواز رهبران منتخب کشورهای مستقل مانند تایوان را تضمین کند. با اینحال، نهتنها این سازمان از لای حمایت به عمل نیاورد، بلکه تایوانِ دموکراتیک هم اجازه عضویت در آن را ندارد. این درحالی است که کشورهایی تمامیتخواه مانند چین در آن عضویت دارند.
آمریکا تنها قدرت بزرگی است که از عضویت تایوان در این سازمان حمایت میکند. این موضوع از دامنه چشمگیر نفوذ جهانی پکن و همچنین ناهماهنگی قوای مجریه و مقننه در بسیاری از کشورهای دموکراتیک گروه هفت از جمله بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان و ایتالیا حکایت دارد. پارلمانهای این پنج کشور به پذیرش تایوان در این سازمان رأی مثبت دادهاند، اما دولتها چنین موضعی ندارند. در ژاپن، نه قوه مجریه و نه قوه مقننه از این موضع حمایت نکردهاند که نفوذ نگرانکننده حزب کمونیست چین در سطوح قانونی را نشان میدهد.
اینکه بریتانیا تا همین اواخر به فکر واگذاری جزایر راهبردی چاگوس از جمله پایگاه نظامی مشترک خود با آمریکا به موریس بود، از پیامدهای زیانبارِ اجازه نفوذ به حزب کمونیست چین در کشورهای دموکراتیک حکایت دارد. موریس روابط تجاری و دولتی گستردهای با پکن دارد و حدود ۶ هزار نفر از مقامات خود را برای «آموزش» به چین فرستاده است. بسیاری از آنها احتمالاً جذب نهادهای اطلاعاتی چین شدهاند.
نفوذ جهانی حزب کمونیست چین از جایگاه این حزب بهعنوان نهاد کنترلکننده بیش از ۱.۴ میلیارد شهروند چینی نشأت میگیرد که اجازه میدهد بر شرکتهای بزرگ و برخوردار از نفوذ سیاسی در تمام کشورها اعمال نفوذ کند. حزب کمونیست در سال ۱۹۴۹ با استفاده از زور بر جمعیت چین مسلط شده و هرگز از طریق انتخابات آزاد مشروعیت نیافته است؛ امری که تداوم کنترل و نفوذ جهانی حزب را نامشروع میسازد.
اگر پکن یکبار دیگر تلاش کند که جلوی پرواز مقامات کشورهای دموکراتیک مانند تایوان را بگیرد، نیروی هوایی آمریکا میتواند با اسکورت جنگنده از این مقامات در حریم هوایی کشورهایی که تحت فشار حزب کمونیست هستند محافظت کند. بهتر است همین راه را در پیش بگیرند، تا دوباره بازیچه پکن نشوند. این اقدام میتواند نفوذ جهانی کشورهای دموکراتیک و دیپلماسی تایوان و همچنین چشمانداز دموکراتیکشدن سرزمین اصلی چین را تقویت کند که ریشه بسیاری از مشکلات کنونی جهان را برطرف خواهد کرد.
برای آنکه به تضمین ایمنی سفر مقامات منتخب در سطح بینالمللی کمک شود، تایوان باید به عضویت سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی دربیاید و در تمام نهادهای سازمان ملل متحد هم پذیرفته شود. سازمان ملل با الهام از اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸) تأسیس شده و تمام کشورها را ملزم به رعایت اصول بنیادین دموکراسی از جمله انتخابات و آزادی بیان میداند. چین با این اصول بیگانه است و باید از سازمان ملل اخراج شود. این کشور نمیتواند در رابطه با اصول سازمان ملل گزینشی عمل کند.
تایوان هم انتخابات دارد و هم از آزادی بیان برخوردار است و باید در سازمان ملل و نهادهای آن به رسمیت شناخته شود. واشینگتن میتواند با لغو ویزای دیپلماتهای چینی در سازمان ملل و به رسمیت شناختن حاکمیت تایوان، به نقض قوانین بینالمللی از سوی پکن پاسخ دهد. مقامات منتخب تایوان از مشروعیت بهمراتب بیشتری نسبت به دیکتاتور حزب کمونیست چین برخوردارند و زمان آن رسیده که واشینگتن به تضاد بین ارزشهای آمریکایی و عملکرد آمریکا در قبال شرق آسیا خاتمه دهد. این اقدام ممکن است به کاهش تجارت با چین بینجامد، اما مزایای آن برای دموکراسی و امنیت ملی بلندمدت آمریکا ارزشمند خواهد بود.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
آندرس کور دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه ییل (۲۰۰۱) و مدرک دکترای دولتی از دانشگاه هاروارد (۲۰۰۸) است. او از مدیران شرکت تحلیلی کور و ناشر مجله ریسک سیاسی است و تحقیقات گستردهای در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا انجام داده است. «تمرکز قدرت: نهادینهسازی، سلسلهمراتب و هژمونی» (۲۰۲۱) و «قدرتهای بزرگ، راهبردهای بزرگ: بازی جدید در دریای جنوبی چین» (۲۰۱۸) آخرین کتابهای او هستند.
