کاربرد زبان طنز به شیوهای مناسب، در تربیت و تفکر کودکان و نوجوانان نقشی مثبت ایفا میکند.
نویسندگان طنزپرداز در حوزه کودکان با استفاده از شوخطبعی، وارونه سازی، خشم، ضعف و تعلیمات اجتماعی جوامع بشری را مورد انتقاد قرار داده و نواقص و جنبههای نادرست رفتاری را به شیوهای خندهدار به چالش میطلبد و با بزرگجلوهدادن یک نقص یا رفتار اشتباه، کودکان را برمیانگیزند تا درباره رفتارهای خود اندیشیده و متوجه اشتباهات خود شوند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مدارس ایران (پاما) به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، فرهاد حسنزاده، نویسنده و طنزپرداز در چهاردهمین نشست تخصصی ترویج کتاب خوانی، ضمن تأکید بر تأثیر مثبت زبان طنز در تربیت و تفکر کودکان، اظهارداشت که طنز در حوزه کودکان و نوجوانان زبان کنایی و بیان برخی انتقادات نیست.
این طنزپرداز که رمان “هستی” را در کارنامه خود دارد؛ که از دیدگاه مخاطبان آن، برترین رمان شناخته شده است، و همچنین کتاب “کوتی کوتی” را به رشته تحریر درآورده است، معتقد است که، ” هر نوشته خندهداری هم طنز نیست و طنزپرداز باید برای نوشتن طنز برای کودکان ضمن شاد کردن کودکان، تمامی مسائل مربوط به زندگی آنان را بازگو کرده و کودکان را کمک کند تا با آمیزهای از لبخند، رفتارهای غلط و ناصحیح را از صحیح بازشناساند.”
بدین ترتیب، وی با اشاره به هدف نهایی طنز که همان راهنمایی، اصلاح و تربیت کودک است، هشدار میدهد که طنزپردازان باید مراقب باشند که لذت از طنز به لذت از تحقیر، تمسخر و آزار دیگران سوق پیدا نکند.
وی در کاربرد شیوه طنز برای کودکان نسبت به نوجوانان که به سنی رسیدهاند که میخواهند خودشان را همانند بزرگترها جلوه دهند تمایز و تفاوت قائل است، و دراین خصوص اظهار میدارد: ” به دلیل قدرت تخیل کودکان، طنز کودک باید تصویریتر و ملموستر باشد ولی در طنز نوجوان، بر کلام و بازی با واژگان هم میتوان تاکید داشت.”
ازدیدگاه وی، یکی از شیوههای مناسب برای کودکان استفاده از تصاویر بدون شرح و کاریکاتور است، به این صورت که از کودکان خواسته شود که براساس آنها قصه بسازند.
رویا صدر نویسنده و طنزپرداز نیز در این خصوص میگوید: “در پرداخت طنز برای مخاطبان کودک و نوجوان باید طنز برگرفته از دنیای واقعی آنان باشد تا برای آنها جذابیت بیشتری داشته باشد.”
ازدیدگاه خانم صدر، کاربرد طنز برای کودکان دوهدف را دربرمیگیرد. یکی ایجاد خنده و لذت در کودک و دیگری برانگیختن تفکر و نگاه به سوژه مورد نظر است که با نگاه انتقادآمیز نسبت به آن در جهت نوآوری و خلاقیت گام برمیدارد.
زبان طنز سابقهای بس طولانی و ریشهای عمیق در سرزمین ایران دارد. طنزپردازانی همچون میرزاده عشقی، دهخدا، عبید زاکانی، سعدی، ابن یمین، میرزا ملکم خان، میرزا آقا خان و ابوالقاسم حالت در دورههای مختلف این سرزمین از طریق طنز با مردم ارتباط برقرار میکردند برای بیان دیدگاه و آموزههای خود از آن استفاده میکردند.
