از داروهای تجویزی و بدون نسخه گرفته تا درمانهای خانگی برای کاهش علائم تب یونجه فصلی کمک گرفته میشود.
افزایش گرده گلها در هوا فقط نشانه شروع فصل بهار نیست، بلکه دردسر هرساله افراد را به یادشان میاندازد: مراجعه به داروخانه، امتحانکردن داروهای مختلف.
خوشبختانه گزینههای درمانی مختلفی وجود دارد که برخی در قفسه داروخانهها، برخی در مطبها و برخی در خانه یافت میشوند. این راهکارها به بیماران و به افرادی که روشهای درمانی مرسوم در مورد آنها جواب نمیدهد کمک میکنند.
کارا فیتزجرالد، متخصص طب طبیعی و عضو هیئت علمی مؤسسه طب عملکردی، به اپک تایمز گفت: «این روزها در رابطه با پژوهش و درمان بالینی بیماریهای آلرژیک در شرایط فوقالعادهای قرار داریم. نرخ آلرژی در سراسر جهان روبهافزایش است. با اینحال، ما هم شناخت بیشتری از سازوکار آلرژی و راهکارهای مقابله با آن پیدا کردهام.»
آیا مشکل واقعاً به آلرژی ربط دارد؟
آلرژیهایی که در فصل بهار ظاهر شده و به اسم «تب یونجه» شناخته میشوند، نوعی رینیت یا التهاب مجاری بینی هستند. دکتر خوان کارلوس موریو، متخصص آلرژی و سخنگوی کالج آلرژی، آسم و ایمنیشناسی آمریکا، میگوید: «بهترین روش برای تشخیص حاد یا مزمنبودن بیماری و اینکه چه عواملی به تشدید علائم دامن میزنند، این است که سوابق بیمار را بهدقت بررسی کنیم.»
موریو به اپک تایمز گفت: «برای اینکه بگوییم یک روش درمانی برای بیمار مبتلا به رینیت مزمن مؤثر است، قبل از هرچیز باید ببینیم آیا واقعاً آلرژی دارد یا خیر و براساس این تشخیص ادامه دهیم.»
محرکهای محیطی، داروها، مشکلات ساختاری و دیگر عوامل باعث التهاب بینی میشوند.
آزمایش آلرژی بهشکل قطعی نشان میدهد که آیا فرد تب یونجه دارد یا خیر. این بیماری که بر اثر واکنش سیستم ایمنی به گرده گلها و کپکها رخ میدهد، ۲۵ درصد از بزرگسالان و ۲۰ درصد از کودکان آمریکایی را درگیر کرده و سالانه بالغ بر ۴ میلیون نفر را روانه مطبها میکند.
مسکنهای دستاول
پزشکان معمولاً اسپریهای استروئیدی داخل بینی مانند فلوناز را برای شروع درمان تجویز میکنند. این اسپریها بهتنهایی یا همراه با آنتیهیستامینها مصرف میشوند. بنا به اعلام کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، این اسپریها معمولاً بهتر از قرصهای آنتیهیستامین عمل میکنند، اما بهبود علائم با مصرف آنها ممکن است ۱۲ ساعت تا چند روز به طول بیانجامد. از اینرو، توصیه میشود مصرف قرص را چند هفته پیش از آغاز فصل آلرژی شروع کنید.
طرز استفاده مهمتر از چیزی است که فکرش را میکنید. موریو گفت: «نازل اسپری را وارد بینی کنید و در هرسمت ۲ پاف بزنید.» اگر از اسپری بهشکل صحیح استفاده کنید، استروئیدهای داخل بینی مؤثرترین گزینه برای رفع گرفتگی بینی خواهند بود.
استفاده از استروئیدهای داخل بینی برای اجتناب از عوارض جانبی باید به ۲ تا ۴ ماه در هر دوره محدود شود. در تحلیلی که در نشریه «داروها: پیامدهای واقعی» منتشر شد، از سردرد، خونریزی بینی و از دست دادن حس بویایی بهعنوان عوارض جانبی این اسپریها یاد شده است.
اسپریهای استروئیدی نباید با اسپریهای ضداحتقان اشتباه گرفته شوند. ضداحتقانها با کاهش تورم غشای بینی و باز کردن مجاری تنفسی باعث تسکین آنی میشوند، اما مصرف طولانیمدت آنها توصیه نمیشود. ضداحتقانها میتوانند باعث خونریزی و افزایش تورم غشای بینی شوند و وابستگی ایجاد کنند؛ امری که درنهایت گرفتگی بینی را شدیدتر میکند. موریو گفت مصرف ضداحتقانها باید بعد از چند روز متوقف شود.
داروهای قابلمصرف و داروهایی که باید از آنها اجتناب کنیم
برخی از اسپریهای بینی، قطرههای چشمی و آنتیهیستامینهای بدون نسخه که خیلی زود اثر میکنند، نسبت به بقیه گزینه بهتری هستند.
بنادریل مدتها جزو داروهای رایج بود، اما دیگر بهندرت تجویز میشود. دیفنهیدرامین، ترکیب مؤثر بنادریل، انتقالدهنده عصبی استیلکولین را مهار میکند که ممکن است به مشکلات ادراکی، خوابآلودگی، خشکی دهان و یبوست منجر شود.
تحلیل فراگیر نشریه نورویورولوژی و یورودینامیک نشان داد که مصرف داروهای آنتیکولینرژیک بعد از ۳ ماه باعث افزایش ۴۶ درصدی خطر دمانس میشود. این خطر بهویژه در سالمندان مشهود است؛ گروهی که ممکن است با علائم ترک دارو و مشکلات قلبی روبهرو شوند.
موریو گفت: «برچسب روی جعبه داروها را بخوانید. صرف اینکه دارو بدون نسخه عرضه میشود، به این معنی نیست که برای سلامتی شما ضرر ندارد.»
برای تسکین بیشتر از آنتیهیستامینهای نسل دوم مانند لوراتادین (کلاریتین)، فکسوفنادین (آلگرا) یا ستیریزین (زیرتک) استفاده کنید. این داروها اثر آنتیکولینرژیک اندک یا ناچیزی دارند و برخلاف داروهای قدیمیتر مانند بنادریل بهندرت باعث خوابآلودگی، خشکی دهان و مه مغزی میشوند.
اگر علائم چشمی دارید، از قطره چشمی ضدآلرژی اولوپاتادین (پاتادی) استفاده کنید. این قطره بدون نسخه از آنتیهیستامین و تثبیتکننده ماستسل برخوردار است که جلوی آزادشدن هیستامین را میگیرند. اسپریهای ترکیبی تجویزی مانند دیمیستا یا ریالتریس با ترکیب آنتیهیستامین و استروئید تهیه میشوند. اسپریهای آنتیهیستامین ظرف ۱۵ دقیقه اثر میکنند، اما اثربخشی قرصها تقریباً ۱ ساعت زمان میبرد.
فیتزجرالد گفت: «برخی از افرادی که تب یونجه خفیف دارند، فقط در طول فصل آنتیهیستامین مصرف میکنند و به زندگیشان ادامه میدهند.» او افزود که اسپریهای بینی، قطرههای چشمی و آنتیهیستامینها صرفاً یک مسکن فوری هستند، اما علت اصلی آلرژی را برطرف نمیکنند. «این داروها فقط علائم را پنهان میکنند و ممکن است عوارض هم داشته باشند.»
ایمنیدرمانی: فراتر از تسکین علائم
اگر از آلرژی رنج میبرید و چیزی فراتر از کنترل علائم فصلی میخواهید، باید بدانید که ایمنیدرمانی تابآوری شما را بهحدی افزایش میدهد که تأثیر آن سالها پابرجا میماند. ایمنیدرمانی به این شکل انجام میشود که آلرژنها از طریق تزریق زیرپوستی یا قرصهای زیرزبانی وارد بدن میشوند. روند درمان ممکن است چند سال به طول بیانجامد، اما درنهایت سیستم ایمنی بهصورت پایدار دستخوش تغییر میشود.
موریو گفت: «برخی از بیماران آنقدر در فصل بهار غذاب میکشند که میگویند دیگر تحمل ندارند و به دنبال درمان آلرژی میگردند. ایمنیدرمانی یک راهکار طبیعی است که با آن میتوانید حساسیت سیستم ایمنی را نسبت به آلرژنها به حداقل برسانید و علائم بیماری را برطرف کنید.»
سازمان غذا و داروی آمریکا روش ایمنیدرمانی زیرزبانی را برای آلرژی به گیاه آمبروزیا، ۲ نوع گرده چمن و ریزگردها تأیید کرده است. برخی از پزشکان ایمنیدرمانی خوراکی را تجویز میکنند که معمولاً پوشش بیمهای ندارد، اما روشهای تزریق و زیرزبانی اغلب تحت پوشش هستند. در ایمنیدرمانی خوراکی از قطرههای اختصاصی برای آلرژنها اعم از گیاهان، حیوانات خانگی و غذاها استفاده میشود. احتمال بروز واکنشهایی مانند آنافیلاکسی در ایمنیدرمانی زیرزبانی و خوراکی کمتر است و لازم نیست بابت عوارض احتمالی به پزشک مراجعه کنید.
فیتزجرالد گفت: «من طرفدار سرسخت این روش هستم و نتایج خوبی از آن گرفتهام. این روش بهتنهایی هم جواب میدهد، اما واکنش هرکسی متفاوت است.»
او توضیح داد که نتایج متفاوت اغلب از مشکلات عملکردی مانند برهمخوردن تعادل میکروبیوم روده یا دیسبیوز نشأت میگیرند که البته قابل اصلاح هستند. کمبود مواد مغذی بهویژه ویتامین دی و روی و نسبت نامناسب امگا۳ به امگا۶ هم از دیگر دلایل است.
بار آلرژنها را به حداقل برسانید تا آسودهتر باشید
تغییر سبک زندگی تأثیر زیادی بر تب یونجه میگذارد. بسته نگهداشتن پنجرهها یا نصب توریهای ریز برای جلوگیری از ورود گرده، شستوشوی بینی با محلول نمکی پس از رسیدن به خانه، دوشگرفتن مکرر، درآوردن کفشها هنگام ورود به خانه و استفاده از فیلترهای هپا بهویژه در اتاق خواب از جمله تغییراتی هستند که میتوانید در سبک زندگیتان ایجاد کنید.
همچنین میتوانید پیش از آنکه از خانه خارج شوید، میزان گرده هوا را از طریق اپلیکیشنهای مربوطه کنترل کنید. موریو گفت: «بهطور کلی، میزان گرده پیش از ساعت ۹ صبح، پس از باران و در هوای آرام و ابری کمتر است.»
افرادی که علاوه بر تب یونجه با آلرژیهای دیگری هم دستبهگریبان هستند- که رایج است- میتوانند با کاهش مواجهه با آلرژنها در فصل بهار از بار آلرژنها کم کنند و باعث تسکین هرچه بیشتر علائم خود شوند. برای نمونه میتوان حیوانات خانگی را از اتاق خواب یا اتاق کار خانگی دور نگهداشت و از غذاهای محرک پرهیز کرد.
فیتزجرالد گفت تب یونجه باید جدی گرفته شود. بیتوجهی به آن باعث میشود که سطح هیستامین در بدن صعودی شود و سیستم ایمنی در حالت آمادهباش دائمی بماند؛ وضعیتی که شرایط را برای ایجاد آلرژیهای جدید مهیا میکند. برای نمونه، ممکن است متوجه شوید غذایی که پیشتر بدون مشکل میخوردید، اکنون باعث بروز علائم آلرژی میشود.
او افزود: «اما وقتی بار التهابی بدن را به حداقل میرسانید، شدت آلرژیهای تنفسی هم کاهش پیدا میکند.»
