شرکت گمنام چینی دو فروند هواپیما که در بازار کمتر از ۳۰ میلیون دلار برآورد میشوند را در قالب تهاتر نفتی، هر کدام را به قیمت ۱۱۶ میلیون دلار به ایران فروخت؛ این رقم چهار برابر ارزش واقعی آنها میباشد.
به گزارش ایلنا، در حالی که روز گذشته ورود رسمی دو فروند هواپیمای ایرباس آ۳۳۰ به ناوگان شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی (هما)، اعلام شد، اسناد و اطلاعات منتشرشده از یک معامله نفتی، پرده از ابعاد نگرانکنندهای از این قرارداد برمیدارد که ردپای ناکارآمدی و نبود نظارت شفاف در آن مشهود است.
براساس این گزارش، مهرداد بذرپاش، وزیر سابق راه و شهرسازی، حدود یک ماه پیش از نهایی شدن این معامله، در توییتی از انجام آن در دولت گذشته خبر داده و آن را به ملت ایران تبریک گفته بود. با این حال، ابعاد این تهاتر نه تنها مبهم، بلکه حاوی نشانههایی از سوءمدیریت و زیان فاحش برای منافع ملی است.
گزارشها حاکی از آن است که شرکت چینی هاکان انرژی نهتنها در تأمین اقلام وعدهدادهشده مانند قطعات یدکی و پروژههای زیربنایی موفق نبوده، بلکه بخش بزرگی از بدهی خود به ایران را نیز پرداخت نکرده است.
به گفته ایلنا، این شرکت چینی پیشتر وعده داده بود که با استفاده از نفت صادراتی ایران، در پروژههایی همچون فاز دوم فرودگاه خمینی، برقیسازی قطار تهران–مشهد و خرید ۵۵ فروند هواپیما سرمایهگذاری کند. با این حال، بسیاری از این وعدهها یا در نطفه خاموش شدند یا تنها به کلنگزنیهای نمایشی انجامیدند.
این گزارش در ادامه افزود که پروژه توسعه فاز دوم فرودگاه خمینی، که با رقم ۲.۵ میلیارد دلار به هاکان انرژی واگذار شد، از سوی کارشناسان در همان زمان نیز «نجومی» توصیف شده بود و در نهایت، بدون پیشرفت مشخصی، رها شد.
طی سالهای اخیر جمهوری اسلامی براساس سیاست نگاه به شرق، روابط بسیار نزدیکی با چین کمونیستی برقرار کرده است.
براساس گزارشها، پیش از روی کار آمدن دولت ترامپ در آمریکا، حدود ۹۲ درصد نفت ایران با تخفیفهای چشمگیر به چین فروخته میشد. پکن بزرگترین شریک تجاری جمهوری اسلامی به شمار میآید و در ازای نفت خام ایران و تحت عنوان تهاتر نفتی، کالاهای تولیدی به ایران وارد کرده و برخی پروژههای اقتصادی را در ایران اجرا کرده است. پروژه سدسازی چمشیر یکی از این پروژهها بود که با وجود هشدارها درباره وقوع فاجعه محیط زیستی اجرا شد. رسانههای داخلی ایران به نقل از مسئولان جمهوری اسلامی تلاش برای اجرای این پروژهها را فشار از طرف مقامات پکن اعلام کردند.
همچنین یک کارشناس بازار خودرو نیز پیشتر اعلام کرده بود که شرکتهای خودروسازی چینی به عنوان نماینده حکومت چین به قیمت دلخواه خودشان پول نفت را در قالب واردات خودروهای بنجل چینی به ایران پرداخت میکنند.
جمهوری اسلامی و دولت کمونیستی چین در سال ۲۰۲۱ توافقنامهای ۲۵ ساله با محورهایی چون انرژی، امنیت، زیرساخت و ارتباطات امضا کردند؛ اما بنا به درخواست پکن، جزئیات کامل این قرارداد تاکنون محرمانه نگه داشته شده است.
پیشتر، فاکسنیوز در گزارشی اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی از فناوری تشخیص چهره ساخت چین برای اجرای سختگیرانهتر قانون حجاب اجباری بهره میگیرد. براساس این گزارش، این فناوری در شناسایی و جریمه زنان و افرادی که قوانین حجاب را نقض میکنند بهکار گرفته میشود و در روند صدور مجازاتهای قانونی علیه آنان نقش دارد.
همچنین شرکت چینی «دیجیآی» بزرگترین شرکت تولیدکننده پهپاد جهان و چند شرکت چینی دیگر بهصورت گسترده به جمهوری اسلامی برای تولید پهپاد کمک میکنند.
