میلیونها نفر از آقایان برای درمان اختلال نعوظ یا علائم ادراری ناشی از بزرگشدن پروستات از تادالافیل استفاده میکنند که با نام تجاری سیالیس به فروش میرسد. نتایح یک مطالعه بزرگ نشان میدهد که مصرف این دارو با افزایش خطر ابتلا به آبسیاه ارتباط دارد؛ عارضهای که بهعنوان یکی از علل اصلی نابینایی برگشتناپذیر شناخته میشود.
آبسیاه حدود ۲ درصد از آقایان بالای ۵۰ سال را درگیر کرده و یکی از علل اصلی نابینایی در سراسر جهان بهشمار میرود.
پژوهشگران در این مطالعه، که در مجله بریتانیایی چشمپزشکی منتشر شده است، سوابق پزشکی نزدیک به ۷۴ هزار آقای ۴۰ ساله و مسنتر را از طریق پایگاه داده سلامت عمومی بررسی کردند. نصف این افراد حداکثر ۵ سال از تادالافیل یا داروهای مشابه برای درمان علائم ادراری ناشی از بزرگشدن پروستات استفاده میکردند و نصف دیگر جزو گروه شاهد بودند. پژوهشگران داوطلبان را از نظر سن، قومیت، بیماریهای زمینهای و مصرف سایر داروها تطبیق دادند تا مقایسه آنها پایایی بیشتری داشته باشد.
آقایانی که تادالافیل مصرف میکردند، در مقایسه با گروه شاهد ۲۲ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به آبسیاه قرار داشتند. از این گذشته، خطر ابتلا به افزایش فشار داخل چشم در این افراد ۳۲ درصد و احتمال شروع درمان آبسیاه ۳۳ درصد بیشتر بود.
چرا این موضوع حائز اهمیت است؟
آبسیاه یک بیماری واحد نیست، بلکه مجموعهای از مشکلات مختلف است که بهتدریج به عصب بینایی آسیب میزنند؛ عصبی که اطلاعات دیداری را از چشم به مغز منتقل میکند.
این بیماری معمولاً در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد. وقتی فرد متوجه تغییرات بینایی میشود، ممکن است آسیبدیدگی دیگر قابلبرگشت نباشد. از اینرو، چشمپزشکها توصیه میکنند چشمتان را بهطور مرتب معاینه کنید و منتظر بروز علائم نمانید.
فشار بالای داخل چشم یکی از عوامل خطر اصلی آبسیاه است، اما تنها عامل آن نیست.
کریستینا هرالد، اپتومتریست و متخصص آبسیاه اهل ماساچوست، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «علت دقیق آبسیاه همیشه مشخص نیست.» بعضیها در شرایطی به آبسیاه مبتلا میشوند که فشار داخل چشمشان طبیعی به نظر میرسد.
تأثیری که تادالافیل روی چشمها میگذارد
تادالافیل در دسته مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ قرار میگیرد و از این حیث همخانواده سیلدنافیل (ویاگرا) و واردنافیل (لویترا) بهشمار میرود. این داروها رگها را گشاد میکنند و به همین دلیل برای درمان اختلال نعوظ و کاهش انسداد ادراری ناشی از بزرگشدن پروستات تجویز میشوند.
با اینحال، این داروها بر رگهای خونی چشم هم اثر میگذارند. دکتر بینگ چیو، چشمپزشک و جراح آبمروارید ساکن پنسیلوانیا، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت که نقش این داروها در گشادشدن رگها به لحاظ نظری به افزایش فشار داخل چشم و جریان خون ورودی به عصبهای بینایی دامن میزند.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که تادالافیل با کاهش فشار خون در کل بدن و افزایش فشار داخل چشم باعث اختلال جریان خون ورودی به عصب بینایی میشود و این عصب را در برابر آسیب و مرگ سلولی ضعیف میکند.
چیو میگوید در این زمینه به تحقیقات بیشتری نیاز داریم. او افزود: «این مسائل همچنان در حد احتمالات نظری هستند و برای اثبات نقش عوامل فوق در بروز پیامدهای بالینی مورد مطالعه به پژوهشهای آیندهنگرانه بیشتری نیاز داریم.»
این نخستینبار نیست که پژوهشگران مهارکنندههای فسفودیاستراز نوع ۵ را به مشکلات چشمی ربط میدهند. پژوهشهای پیشین از ارتباط این داروها با اختلالات نادر عصب بینایی و مشکلات مربوط به لکه زرد- بخشی از شبکیه که امکان دیدِ دقیق را فراهم میکند- حکایت دارند. با اینحال، ارتباط بین آنها با آبسیاه تا پیش از این مطالعه نامشخص بود.
دکتر اندرو لی، رئیس بخش چشمپزشکی بیمارستان هوستون متودیست، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «این یافتهها به این معنا نیست که آقایان باید داروهای ضروری خود را کنار بگذارند.»
او بهویژه به بیمارانی که سابقه خانوادگی آبسیاه، نزدیکبینی شدید یا فشار چشم بالا دارند، توصیه میکند برای معاینه کامل چشم به اپتومتریست یا چشمپزشک مراجعه کنند تا فشار داخل چشم و وضعیت عصب بیناییشان مورد بررسی قرار بگیرد.
آقایانی که باید تادالافیل بخورند، چه باید کنند؟
پژوهشگران میگویند یافتههای آنها دال بر قطع مصرف تادالافیل نیست. آنها به آقایانی که باید در طولانیمدت تادالافیل مصرف کنند، توصیه میکنند توجه بیشتری به پایش سلامت چشم خود داشته باشند.
هرالد گفت: «مهمترین کاری که باید برای سلامتی چشمتان انجام دهید، این است که هرسال به چشمپزشک مراجعه کنید.» معاینه چشم معمولاً با بررسی داروهای مصرفی، اندازهگیری فشار چشم و ارزیابی عصب بینایی انجام میگیرد؛ همان عصبی که آبسیاه به آن آسیب میرساند.
چیو به آقایان توصیه میکند که مطمئن شوند چشمپزشک، پزشک عمومی و متخصص اورولوژی آنها با هم در ارتباط هستند. او همچنین بر اهمیت توجه بیشتر به سلامتی قلب و عروق تأکید دارد. گفتنی است که سلامت قلب و عروق با جریان خون در کل بدن از جمله چشمها ارتباط مستقیم دارد.
او گفت: «افراد بالای ۵۰ سال، کسانی که با نزدیکبینی شدید دستبهگریبان هستند یا افرادی که سابقه خانوادگی آبسیاه دارند، باید بیشتر از همه به فکر پیشگیری و درمان باشند.»
