براساس این پژوهش جدید، مقدار پلاستیکهای میکروسکوپی در آبهای معدنی، که بهدلیل خلوص بالا سراغ آنها میرویم، سهبرابر بیشتر از آب لولهکشی است.
این پژوهش از حضور پنهان آلایندههای میکروسکوپی در نوشیدنیهای روزمره و تبعات احتمالی آنها در قبال سلامتی پرده برداشته است.
آب معدنی خطرناک است
این پژوهش که در نشریه «علوم محیطزیست» انتشار یافته است، بر مشکل آلودگی پلاستیکی در محیطزیست تأکید دارد؛ مشکلی که بهواسطه تجزیه محصولات پلاستیکی به افزایش مقدار میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها منجر شده است.
پژوهشگران از آب چهار تصفیهخانه در نزدیکی دریاچه ایری- یکی از پنج دریاچه بزرگ آمریکای شمالی- و شش برند آب معدنی نمونهبرداری کردند و با بررسی آنها دریافتند که بعضی از آبهای معدنی سهبرابر بیشتر از آب آشامیدنی تصفیهشده نانوپلاستیک دارند.
بهجز یکی از نمونهها که به یک برند آب معدنی تعلق داشت، سایر نمونهها پلاستیک بیشتری نسبت به آب لولهکشی داشتند.
جان لنهارت، استاد مهندسی محیطزیست در دانشگاه ایالتی اوهایو و از نویسندگان این پژوهش، به اپک تایمز گفت: «یافتههای ما نشان میدهند که یکی از راههای کاهش مواجهه با میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها این است که مصرف آب معدنی را به حداقل برسانیم. با اینحال، حجم نمونهها محدود بوده و به عقیده من به تحلیلهای بیشتری نیاز داریم که باید با بررسی منابع آب تصفیهشده و آب معدنی انجام بگیرند.»
شواهد علمی نشان میدهند که میکروپلاستیکها (با اندازه ۰.۱ میکرومتر تا ۵ میلیمتر) و نانوپلاستیکها (با اندازه کمتر از ۱ میکرومتر) با نفوذ به اندامهای اصلی و ایجاد آسیب سلولی، سلامت انسان را به شکل قابلتوجهی به خطر میاندازند.
پژوهشگران از تصویربرداری با وضوح بالا و ابزارهای شناسایی ترکیبات شیمیایی استفاده کردند تا به مقدار میکروپلاستیکها و ماهیت آنها پی برده و همه را در دسته گسترده میکروپلاستیکها قرار ندهند.
لنهارت گفت: «بلعیدن یا استنشاق نانوپلاستیکها باعث میشود که بیشتر جذبِ سلولها شوند. از اینرو، بررسی حضور آنها در منابع گوناگون از جمله آب آشامیدنی به درک بهتر ظرفیت جذب سلولی آنها کمک خواهد کرد.»
لنهارت افزود: «اینکه اعضای تیم او توانسته غلظت این ذرات را اندازهگیری کند، در پژوهشهای آتی حائز اهمیت خواهد بود، زیرا نشان میدهد که پژوهشگران میتوانند برای ارزیابی حضور نانوپلاستیکها در منابع دیگر از روش مورد استفاده آنها کمک بگیرند.»
لنهارت گفت که او و همکارانش به توانایی سیستمهای تصفیه آب در حذف نانوپلاستیکها توجه نداشتهاند.
او افزود: «این موضوعی است که در حال بررسی آن هستیم.»
بیشترین آلودگی از بطری نشأت میگیرد
پژوهشگران دریافتند که پلاستیکهای موجود در آب معدنی عمدتاً از بطری نشأت میگیرند و بالغ بر نیمی از آنها جزو نانوپلاستیکها هستند.
منشأ پلاستیکهای موجود در آب لولهکشی همچنان نامعلوم است. پلاستیکهای موجود در آب لولهکشی تنوع بیشتری داشته و در بخش بستهبندی، پوشاک و مصالح ساختمانی کاربرد دارند.
لنهارت افزود که غلظت پلاستیکها بیشتر از حد انتظار بوده است؛ نتیجهای که به عقیده او به سنجش نانوپلاستیکها نسبت داده میشود. گفتنی است که این مسئله در مطالعات پیشین نادیده گرفته شده است.
او افزود: «نانوپلاستیکها درصورت بلع یا استنشاق با نرخ بیشتری نسبت به میکروپلاستیکها جذبِ بدن میشوند. آگاهی از وجود نانوپلاستیکها در منابع مختلف از جمله آب لولهکشی، اطلاعات مهمی در اختیار ما قرار میدهد که به درک دلایل جذب نانوپلاستیکها در بدن کمک میکند.»
او گفت که آگاهی از ترکیب پلاستیکهای موجود در آب به بهبود فرایند تصفیه یا توسعه راهکارهای جدید برای حذف این ذرات کمک خواهد کرد.
شواهد فزاینده از ضررهای میکروپلاستیکها حکایت دارند
پژوهشگران همچنان در حال بررسی تأثیر میکروپلاستیکها بر سلامت انسان هستند، اما خیلیها معتقدند که وجود آنها در بلندمدت زیانبار خواهد بود.
پژوهشهای جدید این ذرات را با تنش اکسایشی، التهاب مزمن و افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی و اختلالات متابولیکی مرتبط میدانند. این ذرات بسیار کوچک که در کبد، ریه و جفت پیدا شدهاند، با آسیب بافتی، اختلال غدد درونریز و تغییر میکروبیوم روده ارتباط دارند.
نانوپلاستیکها میتوانند از موانع زیستی بدن از جمله بافت پوششی روده و سد خونیمغزی عبور کنند و باعث التهاب، تضعیف سیستم ایمنی، تخریب بافتها، اختلال عملکرد متابولیکی، رشد غیرطبیعی اندامها و آسیب سلولی شوند.
مگان هارت، نویسنده اصلی این پژوهش، در بیانیه مطبوعاتی خود گفت: «ما هنوز خطرات ناشی از مواجهه با نانوپلاستیکها را بهطور کامل درک نکردهایم، اما بهتر است که برای کاهش خطرات احتمالی به تلاش خود ادامه دهیم. شواهد نشان میدهند که نانوپلاستیکها مشکلات زیادی به بار میآورند، حتی اگر هنوز شناخت کاملی از ماهیت آنها نداشته باشیم.»
