یک مطالعه جدید نشان داده کودکانی که مواد شیمیایی ماندگار بیشتری در بدنشان دارند، از تراکم استخوانی کمتری بهویژه در ناحیه ساعد برخوردارند.
مواد شیمیایی ماندگار در آب لولهکشی، بستهبندی مواد غذایی و حتی شیر خشک نوزادان یافت میشوند. اکنون یک مطالعه جدید نشان داده که این مواد میتوانند بر استحکام استخوانهای کودک اثر بگذارند.
پژوهشگران در این مطالعه که در ژورنال انجمن غدد درونریز انتشار یافته است، ۲۱۸ کودک را از بدو تولد تا ۱۲ سالگی بررسی کردند و نشان دادند که مواجهه بیشتر با مواد شیمیایی ماندگار یا مواد پرفلوئوروآلکیل و پلیفلوئوروآلکیل- دسته بزرگی از مواد شیمیایی مصنوعی که در هزاران محصول روزمره به کار گرفته میشوند- با کاهش تراکم استخوان در کودکان ارتباط مستقیم دارد. این یافتهها مکمل نتایج پیشین پژوهشگران هستند که میگفتند «مواد شیمیایی ماندگار» روند رشد را مختل میکنند و اثرات کامل آنها در بزرگسالی آشکار میشود.
یافتههای مطالعه جدید
پژوهشگران در این مطالعه سطح چهار ماده شیمیایی ماندگار را در زمان تولد و سپس در سنین ۳، ۸ و ۱۲ سالگی در نمونه خون کودکان اندازهگیری کردند. از آنجا که این مواد تا مدتها در بدن باقی میمانند، اندازهگیری سطح آنها در نمونه خون کودکان تصویر نسبتاً روشنی از میزان مواجهه آنها با این مواد ارائه میکند.
کودکانی که مواد شیمیایی ماندگار بیشتری داشتند، از تراکم استخوانی کمتری بهویژه در ناحیه ساعد برخوردار بودند. استخوانها عمدتاً در دوران نوجوانی بین ۱۰ تا ۱۸ سالگی شکل میگیرند و مطالعه حاضر نشان میدهد که تأثیر این مواد ممکن است تا بزرگسالی پابرجا باشد.
این مطالعه همچنین نشان داد که تأثیر این مواد روی دختران بیشتر است. دخترانی که در دوران کودکی و اوایل نوجوانی مواد شیمیایی ماندگار بیشتری داشتند، در مقایسه با دخترانی که کمتر در معرض این مواد قرار گرفته بودند، تراکم استخوان ضعیفتری داشتند که نشان میدهد شاید استخوانهای دختران در این بازه زمانی آسیبپذیرتر باشند.
مواد شیمیایی ماندگار به دسته عوامل مختلکننده غدد درونریز تعلق دارند؛ عواملی که روند پیامرسانی هورمونی بدن را مختل میکنند. این مواد ممکن است با تقلید، مسدودکردن یا تغییر سطح هورمونهای لازم برای رشد استخوان از جمله هورمونهای تیروئید و هورمونهای جنسی مانند استروژن و تستوسترون بر رشد استخوانها اثر بگذارند. تفاوتی که در این مورد بین دختران و پسران وجود دارد، احتمالاً به نقش استروژن در رشد استخوانها بازمیگردد.
تیم انجمن اروپایی غدد درونریز کودکان به اپک تایمز گفت: «شواهدی وجود دارد که نشان میدهند مواد شیمیایی ماندگار بر عملکرد تخمدانها و تولید استروژن اثر میگذارند؛ هورمونی که نقش مهمی در افزایش توده استخوانی ایفا میکند. تأثیر کلی این مواد بر روند بلوغ در دختران محسوستر است، زیرا پسران دیرتر از دختران به بلوغ میرسند. اگر بازه ۱۲ سالگی را در نظر بگیریم، شمار بیشتری از دختران نسبت به پسران وارد دوران بلوغ شدهاند.»
مطالعهای که در سال ۲۰۲۱ در نشریه پیشگامان اندوکرینولوژی انتشار یافت، نشان داد عواملی مانند مواجهه با مواد شیمیایی، که در دوران نوجوانی بر تراکم استخوان اثر میگذارند، میتوانند استحکام استخوانها را برای همیشه تحت تأثیر بگذارند. کودکانی که در دوره نوجوانی توده استخوانی قویتری میسازند، در سالهای بعدی زندگی در برابر شکستگی استخوانها مقاومتر میشوند.
منابع مواجهه با مواد شیمیایی ماندگار
مواد شیمیایی ماندگار در آب آشامیدنی، مواد غذایی، بستهبندی خوراکیها، ظروف نچسب و محصولات مقام در برابر لکه و آب از جمله فرش، مبلمان و پوشاک یافت میشوند.
تاشا استویبر، پژوهشگر ارشد کارگروه محیطزیست، به اپک تایمز گفت: «کودکانی که روی زمین بازی میکنند و دست خود را به دهانشان میزنند، ممکن است این مواد را از طریق گردوغبار خانگی و سطوح آلوده وارد بدن کنند.»
استویبر افزود: «گردوغبار خانگی میتواند حاوی مواد شیمیایی ماندگاری باشد که از فرشها و قالیچهها به بیرون درز کردهاند.»
برخی از مطالعات از وجود مواد شیمیایی ماندگار در شیرخشک نوزادان پرده برداشتهاند. این یعنی مواجهه با این مواد میتواند از زمان تولد و حتی زودتر آغاز شود. این مواد در دوران بارداری از جفت عبور میکنند و ممکن است از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شوند.
کاری که پدر و مادرها میتوانند انجام دهند
به این مواد لقب «ماندگار» دادهاند، زیرا بهسختی تجزیه میشوند و ممکن است سالها در بدن و محیط باقی بمانند؛ امری که اجتناب کامل از آنها را تقریباً ناممکن میکند. با اینحال، میتوان میزان مواجهه با آنها را به حداقل برساند.
آب: شما میتوانید از پایگاه اطلاعاتی آب لولهکشی برای اطلاع از میزان مواد شیمیایی ماندگار در آب منطقه خود استفاده کنید. دادههای آزمایش از طریق سامانههای عمومی سراسر آمریکا در این پایگاه اطلاعاتی گردآوری میشوند. استویبر گفت: «میلیونها نفر از طریق آب لولهکشی در معرض این مواد قرار میگیرند. استفاده از فیلترهای کربنی یا اسمز معکوس میتواند میزان مواجهه را به حداقل برساند.»
محصولات: استویبر گفت پدر و مادرها باید هنگام خرید مبلمان یا اقلام پارچهای به برچسب محصولات و عبارتهای «ضدلکه» یا «عملآوری شیمیایی» دقت کنند. بسیاری از محصولاتی که با این عبارتها تبلیغ میشوند، ممکن است حاوی مواد شیمیایی ماندگار باشند.»
نظافت: یکی از سادهترین راههای کاهش مواجهه با این مواد، شستوشوی مکرر دستها و نظافت منظم خانه بهویژه قبل از صرف غذاست. استویبر گفت: «این کار باعث میشود که گردوغبار کمتری از طریق دست به دهان راه پیدا کند. جارو زدن خانه با جاروبرقیهای مجهز به فیلتر هپا و گردگیری هفتگی میزان مواجهه را بهویژه برای کودکان کاهش میدهد.»
شرکتهای زیادی درباره وجود مواد شیمیایی ماندگار در محصولات خود اطلاعرسانی میکنند، اما الزامی برای درج نام این ترکیبات در برچسب محصولات وجود ندارد. از اینرو، تشخیص دقیق اینکه چه موادی به خانه راه پیدا میکنند دشوار است. پس بهتر است که بهدنبال گواهیهای مستقل یا برندهایی باشید که صراحتاً میگویند محصول مورد نظر فاقد مواد شیمیایی ماندگار است. فهرستی از برندها و محصولات فاقد مواد شیمیایی ماندگار توسط کارگروه محیطزیست ارائه شده است.
شاید حذف کامل این مواد امکانپذیر نباشد، اما کاهش میزان مواجهه به حفظ سلامت کودکان در دوران رشد کمک میکند.
