اقدامات حزب کمونیست چین در زمینه برداشت اجباری اعضای بدن، که پیشتر عمدتاً پیروان فالون گونگ را هدف قرار میداد، اکنون به مسئلهای فراگیرتر در جامعه تبدیل شده که پیامدهای نگرانکنندهای در سطح بینالمللی دارد.
هوانگ شیوی، نایبرئیس انجمن مراقبت از پیوند اعضا در تایوان، در برنامه «سلامت ۱+۱» شبکه انتیدی گفت افشاگریهای اخیر درباره خودکشی مشکوک یک کارآموز پزشکی و استفاده از کلیه نوزادان برای پیوند، توجهها را به شیوههای غیرقانونی حزب کمونیست چین در صنعت پیوند اعضا جلب کرده است.
افشای سیستماتیک برداشت غیرقانونی اعضا در یکی از بیمارستانهای چین
افشاگری هولناکی از بیمارستان دوم شیانگیا وابسته به دانشگاه مرکز جنوب چین منتشر شده است. اسناد داخلی و فایلهای صوتی که توسط پدر لو شواییو، کارآموز پزشکی درگذشته، در تاریخ ۱۷ ژوئن منتشر شده، از وجود یک رویه سیستماتیک برای تأمین غیرقانونی اعضای بدن در بیمارستانهای چین پرده برمیدارد.
لو، دانشجوی تحصیلات تکمیلی با تخصص در زمینه پیوند کلیه، در ماه مه ۲۰۲۴ و تنها چند هفته پیش از فارغالتحصیلی، از یک ساختمان سقوط کرد و جان باخت.
پس از مرگ او، خانوادهاش با بررسی رایانه شخصیاش به حجم زیادی از شواهد دست یافتند که نشان میداد بیمارستان دوم شیانگیا در قاچاق غیرقانونی اعضای بدن دست داشته است. پدر لو در پستی در شبکه اجتماعی چینی ویبو نوشت که فرزندش از اجرای دستورالعملهای بیمارستان برای یافتن اعضایی با منشأ نامشخص سر باز زده بود؛ امری که ممکن است به مرگ او منجر شده باشد.
به گفته هوانگ، پرونده لو نشاندهنده روندی نگرانکننده و فراگیر در نهادهای پزشکی چین است.
او گفت: «هر بیمارستانی به دنبال پیدا کردن عضو است. از لو خواسته بودند که اهداکننده کودک پیدا کند. او باید کجا میگشت؟ میان کودکانی که در بیمارستان تحت درمان بودند، مأمور شده بود که اهداکنندگان مناسب را شناسایی کند.»
هوانگ میگوید که مخالفت لو با مشارکت در این اقداماتی که از نظر اخلاقی مشکوک بودند، باعث شد تحت فشار شدید قرار گیرد؛ فشاری که در نهایت به مرگ دلخراش او انجامید.
خانواده لو سه فایل صوتی منتشر کردهاند که تلاشهای بیمارستان برای یافتن اهداکنندگان کودک برای پیوند و تحقیقات پزشکی را افشا میکند. در یکی از این فایلها، دستور مستقیمی برای شناسایی ۱۲ کودک اهداکننده بین ۳ تا ۹ سال صادر شده است. به گفته والدین لو، او در ماههای منتهی به فارغالتحصیلیاش تحت فشار بود تا این مأموریت را انجام دهد و در صورت نافرمانی، با خطر افت نمرات تحصیلی و حتی عدم دریافت مدرک روبهرو میشد.
با وجود سانسور و محدودیت در فضای مجازی، والدین لو همچنان در پی اجرای عدالت هستند و با انتشار این اطلاعات، تلاش میکنند توجه جهانی را به نقش احتمالی این بیمارستان در قاچاق غیرقانونی اعضا و اجبار کارکنان پزشکی برای مشارکت در این روند جلب کنند.
نگرانیها از برداشت اعضای بدن نوزادان در چین؛ بیش از ۱۰۰ پیوند کلیه در یک سال
در ۲۱ مه ۲۰۲۴، دانشکده پزشکی دانشگاه فودان در شانگهای یک مرکز تخصصی پیوند اعضای کودکان راهاندازی کرد. گرچه مسئولان بیمارستان اعلام کردهاند که هدف این مرکز نجات جان کودکان بیمار است، اما بسیاری از والدین چینی نگراناند که فرزندانشان به هدفی برای برداشت اعضای بدن تبدیل شوند.
به گفته لی چیان، دبیر حزب کمونیست در این بیمارستان کودکان، در مدت کمی بیش از یک سال، شمار پیوندهای اعضا در این مرکز از ۱۰۰ مورد فراتر رفته است. رسانه دولتی چینی «سینا» گزارش داده که در این مرکز جراحیهای بسیار پیچیدهای انجام شده است، از جمله پیوند کلیه از اهداکنندگانی با وزن کمتر از ۵ کیلوگرم؛ موضوعی که نشان میدهد برخی از اهداکنندگان نوزاد هستند.
این گزارشها، همراه با سایر افشاگریهای اخیر درباره برداشت غیرقانونی اعضای بدن، نگرانیها درباره نقش ساختارهای رسمی پزشکی چین در این اقدامات را بهشدت افزایش داده است.
پیوند کلیه کودکان به بزرگسالان در چین به رویهای معمول تبدیل شده است
در سالهای اخیر، پیوند کلیه کودکان به بیماران بزرگسال در بیمارستانهای چین به یک روند رایج تبدیل شده است. در سال ۲۰۱۷، بیمارستان نخست دانشگاه سانیاتسن در شهر گوانگژو گزارش داد که ۹۰ درصد کلیههای اهدایی از کودکان به بزرگسالان اختصاص یافته است.
در سال ۲۰۲۳ نیز مطالعهای توسط پزشکان بیمارستان رنجی وابسته به دانشگاه شانگهای جیاتونگ، در نشریه «مجله آمریکایی پیوند اعضا» منتشر شد که دو مورد پیوند کلیه از نوزادان نارس به بزرگسالان را شرح میداد. این نوزادان یکی در هفته ۲۹ و دیگری در هفته ۲۹ و ۵ روز بارداری متولد شده بودند و کلیههای آنها به دو زن بزرگسال ۲۵ و ۳۴ ساله که به بیماری پیشرفته کلیوی مبتلا بودند، پیوند زده شد.
در این گزارش آمده است که کلیهها تنها دو یا سه روز پس از تولد نوزادان برداشت شدهاند؛ موضوعی که از دیدگاه اخلاقی پرسشبرانگیز و موجب واکنشهای انتقادی شده است.
شابیه منظر، دانشیار پزشکی کودکان در دانشگاه ایالتی لوئیزیانا، در همان نشریه «مجله آمریکایی پیوند اعضا» نسبت به روند انجام این پیوندها ابراز تردید کرد. او اشاره کرد که یکی از نوزادان نارس ۲۹ هفتهای هیچ نشانهای از وضعیت تهدیدکننده حیات نداشته است؛ موضوعی که تصمیم به قطع درمان حیاتی را زیر سؤال میبرد.
هوانگ نیز با تأکید بر پیشرفتهای پزشکی، یادآور شد که نرخ بقای نوزادان نارس در هفته ۲۹ بارداری با فناوریهای کنونی بسیار بالاست.
او گفت: «چه والدین و چه نظام پزشکی، معمولاً هر کاری انجام میدهند تا جان این نوزادان نجات پیدا کند. هیچکس بهراحتی از آنها صرفنظر نمیکند و آنها را بهعنوان اهداکننده عضو معرفی نمیکند. با این حال، میبینیم که نوزادان نارس ۲۹ هفتهای بهعنوان منبع اعضای بدن استفاده میشوند.»
صنعت برداشت اعضای بدن در چین
۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶: رشد انفجاری پیوند اعضا پس از آغاز سرکوب فالون گونگ توسط حزب کمونیست چین
صنعت پیوند اعضا در چین که پس از تصویب مقرراتی در سال ۱۹۸۴ اجازه برداشت اعضا از زندانیان اعدامشده؛ شامل زندانیان سیاسی و عقیدتی؛ را صادر کرد، پس از آغاز سرکوب سازمانیافته فالون گونگ در سال ۱۹۹۹، با رشدی انفجاری مواجه شد.
هوانگ خاطرنشان کرد که پس از آنکه جیانگ زمین، رهبر وقت حزب کمونیست چین، کمپین سرکوب فالون گونگ را آغاز کرد، پیروان این روش بهعنوان «دشمن طبقاتی» معرفی شدند و به هدف اصلی برداشت اجباری اعضا تبدیل شدند.
دوره پس از سال ۱۹۹۹، همزمان با آغاز سرکوب فالون گونگ، شاهد جهشی بیسابقه در تعداد پیوند اعضا در چین بود. بر اساس دادههای «سازمان جهانی تحقیق درباره آزار و شکنجه فالون گونگ» که از گزارشهای رسانههای دولتی چین گردآوری شده، در بیش از دو دهه پیش از سال ۱۹۹۹ تنها ۱۳۵ مورد پیوند کبد در سراسر چین ثبت شده بود؛ یعنی بهطور میانگین سالانه حدود ۵ تا ۶ مورد.
اما در بازه زمانی ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۶، شمار پیوندهای کبد به ۱۴٬۰۸۵ مورد رسید؛ یعنی بهطور میانگین بیش از ۱٬۷۰۰ پیوند در سال؛ افزایشی ۱۸۰ برابری نسبت به پیش از آن.
هوانگ در اینباره میگوید: «صنعت پیوند اعضا در چین ناگهان به یک صنعت عظیم تبدیل شد. با وجود بیماران بیشمار در داخل چین و سراسر جهان که نیاز به پیوند دارند، منافع مالی هنگفتی در این حوزه در جریان است.»
۲۰۰۷؛ نقطه عطف در بحران تأمین عضو در چین
در مارس ۲۰۰۶، فردی با نام مستعار «آنی» که پیشتر در بیمارستان ترومبوز سوجیاتون در شهر شنیانگ، استان لیائونینگ، کار میکرد، در گفتوگو با اپک تایمز پرده از اقدامات هولناک حزب کمونیست چین در برداشت اجباری اعضای بدن از پیروان فالون گونگ برداشت. این افشاگری تأثیر چشمگیری بر صنعت پیوند اعضای بدن در چین گذاشت.
بر اساس آمار مرکز ثبت پیوند کبد چین که در رسانه دولتی پیپلز دیلی منتشر شد، تعداد پیوندهای کبدی در این کشور در سال ۲۰۰۵ به ۲٬۹۷۰ مورد و در سال ۲۰۰۶ به ۲٬۷۸۱ مورد رسید. اما در سال ۲۰۰۷ این رقم با کاهش چشمگیری به ۱٬۸۲۲ مورد سقوط کرد؛ یعنی حدود یکسوم کاهش در عرض یک سال.
هوانگ این کاهش ناگهانی را به افشاگریهای سال ۲۰۰۶ نسبت میدهد؛ افشاگریهایی که برای نخستینبار توجه جهانی را به استفاده سازمانیافته از بدن زندانیان عقیدتی برای پیوند اعضا جلب کرد.
هوانگ در اینباره میگوید: «دلیل کاهش پیوند اعضا در چین در سال ۲۰۰۷، افشای برداشت اجباری اعضای بدن از پیروان فالون گونگ بود.»
او افزود: «با جستوجوی بیوقفه خانوادهها برای یافتن عزیزان بازداشتشدهشان که به تمرین فالون گونگ میپرداختند، ادامه استفاده گسترده از اعضای بدن این افراد برای دستگاههای امنیتی و پزشکی حزب کمونیست روزبهروز دشوارتر شد.»
به گفته هوانگ، این افت قابل توجه در آمار پیوند اعضا نشاندهنده فشار بینالمللی و داخلی فزایندهای بود که در آن زمان برای نخستینبار روند سازمانیافته برداشت اعضا در چین را با اختلال مواجه کرد.
گسترش دامنه قربانیان برداشت اعضا در چین؛ از فالون گونگ تا کودکان و اقلیتها
در پی فشارهای بینالمللی و اعتراضات داخلی نسبت به برداشت اجباری اعضای بدن از پیروان فالون گونگ، صنعت پیوند اعضای بدن در چین دامنه هدف خود را گسترش داد و گروههای آسیبپذیر دیگری را نیز در بر گرفت؛ از جمله اویغورها، سایر اقلیتهای قومی، جوانان، کودکان و حتی نوزادان.
هوانگ در اینباره میگوید: «در بیشتر کشورهای جهان، اهداکنندگان عضو معمولاً افراد مسنتری هستند—مثلاً ۵۰، ۶۰ یا حتی ۷۰ ساله. اما در چین، صنعت پیوند اعضا روند متفاوتی دارد. زمانی که اعضا برای افراد ثروتمند تهیه میشود، آنها طبیعتاً اعضای بدن افراد جوانتر را میخواهند. به همین دلیل تمرکز بهسمت جوانان و بهطور فزایندهای بهسمت کودکان تغییر کرده است.»
در سالهای اخیر، موجی از ناپدیدشدنهای مرموز نوجوانان در چندین استان چین گزارش شده که نگرانیها درباره برداشت اجباری اعضای بدن را در جامعه بهشدت افزایش داده است. این در حالی است که چین دارای گستردهترین زیرساخت نظارتی در جهان است؛ با شبکهای عظیم از دوربینهای پایش، تحلیل دادههای کلان و فناوری تشخیص چهره؛ اما بسیاری از این پروندهها همچنان بیپاسخ ماندهاند.
در اکتبر ۲۰۲۲، هو شینیو، دانشآموز سال اول دبیرستان در استان جیانگشی، بهطور مرموزی از مدرسه ناپدید شد. گزارشهایی از منابع داخلی و افشاگران خارج از کشور ادعا میکنند که این پرونده با برداشت اجباری اعضای بدن مرتبط است. این ادعاها حاکی از وجود شبکهای سازمانیافته برای قاچاق اعضا است که مقامهای دولتی محلی، بیمارستانها و نیروهای امنیتی در آن نقش دارند.
با وجود سکوت رسمی، این گمانهزنیها در فضای عمومی چین و شبکههای اجتماعی، به شکل روزافزونی در حال جلب توجه و اعتراض است.
در اوت ۲۰۲۳، وانگ سیجون، دختر ۸ سالهای بهطور ناگهانی در حالی جان باخت که در بیمارستان صلیب سرخ یوننان تحت درمان قرار داشت.
بر اساس ویدئوهایی که خانواده او در پلتفرمهایی مانند «دویین» (نسخه چینی تیکتاک) منتشر کردند، وانگ صرفاً برای یک معاینه ساده، در حین همراهی یکی از بستگانش، به بیمارستان مراجعه کرده بود؛ اما در بخش نفرولوژی (کلیه) بستری شد و به شکل ناگهانی جان باخت. گزارش کالبدشکافی، علت مرگ را شوک خونریزی عنوان کرد؛ در حالیکه آثار داروی ضدانعقاد «انوکساپارین سدیم» نیز در بدن او شناسایی شده است؛ موضوعی که خانوادهاش را به این باور رسانده که احتمالاً از او خون گرفته شده یا اعضای بدنش به سرقت رفتهاند.
هرچند هنوز هیچ مدرک قطعی درباره برداشت اعضا در این پرونده منتشر نشده، هوانگ تأکید کرده است که شمار بالای اتهامات علیه بیمارستانها در چین، فضای عمومی نگرانکنندهای درباره اینگونه سوءاستفادهها ایجاد کرده است.
پروندههایی که بهطور رسمی ثبت شدهاند بر نگرانیهای گسترده درباره برداشت غیرقانونی اعضای بدن در چین صحه میگذارند؛ از جمله رسوایی مرتبط با پیوند اعضا در شهر بِنگبو در استان آنهوئی. در فاصله سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸، شش نفر از جمله چهار پزشک به اتهام فریب خانوادهها و برداشت غیرقانونی اعضای حداقل ۱۱ بیمار محکوم شدند.
هوانگ در اینباره میگوید: «صنعت پیوند اعضا در چین که در سایه ایدئولوژی حزب کمونیست شکل گرفته، اکنون به یک بنگاه تجاری عظیم و بیضابطه تبدیل شده است. این پروندهها نشان میدهند که این صنعت به هیولایی افسارگسیخته بدل شده که در آن برداشت اعضا بهشکلی گسترده و بدون هیچگونه نظارت واقعی صورت میگیرد.»
او همچنین تأکید کرد که گسترش این صنعت به سوی قربانیان جدید، از جمله کودکان، اقلیتها و افراد ناتوان، نشاندهنده بحرانی اخلاقی و رو به تشدید در نظام پیوند اعضای چین است؛ بحرانی که سؤالات جدی درباره نظارت، شفافیت و مسئولیتپذیری در این حوزه بهوجود آورده است.
قانونگذاری آمریکا علیه برداشت اجباری اعضای بدن؛ اجماع دو حزبی در کنگره
با افزایش آگاهی جهانی درباره برداشت اجباری اعضای بدن، ایالات متحده گامهایی قاطعانه برای مقابله با این مسئله از طریق قانونگذاری برداشته است.
در ۷ مه ۲۰۲۵ مجلس نمایندگان آمریکا با رأی قاطع ۴۰۶ موافق در برابر تنها ۱ مخالف، «قانون توقف برداشت اجباری اعضای بدن» را تصویب کرد. این طرح افرادی را که در برداشت اجباری اعضا دست دارند هدف قرار میدهد و مجازاتهایی شدید برای آنها در نظر گرفته است، از جمله مسدودسازی داراییها، ممنوعیت معاملات مالی، و لغو روادید.
این لایحه اکنون در انتظار رأیگیری در سناست. در جلسه استماع کمیته روابط خارجی مجلس در تاریخ ۲۱ مه، نماینده جمهوریخواه کریس اسمیت خواستار حمایت فوری سنا از این طرح شد. در پاسخ، وزیر امور خارجه، مارکو روبیو، برداشت اجباری اعضا را موضوعی «نگرانکننده» توصیف کرد و تعهد داد که از تصویب این قانون در سنا حمایت خواهد کرد.
