دو پژوهش جدید نشان دادهاند که ترکیبات گیاهی و پروبیوتیکها به کاهش ضربان قلب، التهاب و آسیبهای رودهای هنگام ورزش در هوای گرم کمک میکنند.
هوا در فصل تابستان گرمتر میشود و ورزشکردن در گرما کار سادهای نیست و با افزایش دمای اندامهای داخلی و ایجاد التهاب و مشکلات گوارشی فشار زیادی به بدن وارد میکند.
با اینحال، پژوهشهای جدید حاکی از آن هستند که برخی از مکملهای خوراکی از جمله ترکیبات گیاهی و پروبیوتیکها در تحمل فشار ناشی از هوای گرم به ورزشکاران و افراد پرتحرک کمک میکنند.
دو مطالعه جدید که در نشست سالانه انجمن فیزیولوژی آمریکا در آوریل ۲۰۲۶ در مینیاپولیس در اختیار عموم قرار گرفتند، نشان دادند برخی از مکملهای خوراکی با محافظت از روده، کاهش التهاب و پایینآوردن ضربان قلب به ورزشکاران و افراد پرتحرک کمک میکنند تمرین بهتری در آبوهوای گرم داشته باشند.
ورزش در هوای گرم فشار مضاعفی به ما وارد میکند. وقتی دمای بدن بیشازحد بالا میرود، خون از معده و رودهها بهسمت پوست و عضلات دیگر منتقل میشود تا دمای بدن کاهش پیدا کند. این فرایند باعث کاهش خونرسانی به روده شده و سد محافظ آن را تضعیف میکند.
از اینرو، باکتریهای سمی وارد جریان خون میشوند و التهاب ایجاد میکنند و به خطر بروز بیماریهای مرتبط با گرما دامن میزنند. زنجیره عوارض فقط ورزشکاران حرفهای را تهدید نمیکند. تمام کسانی که در فضای باز ورزش میکنند، با این مسائل دستبهگریبان هستند.
مکملهای گیاهی فشار ناشی از گرمای هوا را کاهش میدهند
مطالعه نخست بر سه مکمل بربرین، کورکومین (ماده مؤثر زردچوبه) و انگورفرنگی سیاه نیوزیلندی تمرکز داشت. داوطلبان در این مطالعه در محیطهای گرم روی تردمیل ورزش کردند.
نتایج نشان داد هرسه مکمل از افزایش دمای بدن در حین ورزش جلوگیری میکنند.
بربرین و کورکومین سرعت افزایش ضربان قلب را بین ۳ تا ۸ ضربه در دقیقه کاهش دادند. کاهش ضربان قلب به کاهش فشار وارده به قلب و عروق و کاهش خطر بیماریهای مرتبط با گرما کمک میکند. داوطلبان احساس میکردند فعالیت بدنی برایشان آسانتر شده و درد و ناراحتی کمتری را تجربه میکردند.
از این گذشته، کورکومین و انگورفرنگی سیاه باعث تقویت سد محافظ روده شدند و علائم التهاب را کاهش دادند.
متیو کونن، نویسنده این مطالعه، در بیانیه مطبوعاتی خود گفت: «این یافتهها نشان میدهند که مکملهای خوراکی میتوانند عملکرد ورزشی ما را تقویت کنند. با اینحال، برای تأیید این موضوع به تحقیقات بیشتر در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی نیاز داریم.»
پروبیوتیکها ضربان قلب و مشکلات گوارشی را کاهش دادند
مطالعه دوم بر افرادی تمرکز داشت که بهصورت تفریحی میدویدند. آنها پیش از دویدن روی تردمیل در محیطهای گرم از دو سویه پروبیوتیکی HN019TM (بیفیدوباکتریوم لاکتیس) و HN001TM (لاکتوباسیلوس رامنوسوس) استفاده میکردند که در آمریکا بدون نسخه به فروش میرسند. این روند بهمدت ۴ تا ۶ هفته ادامه داشت.
نتایج درخور توجه بود. ضربان قلب داوطلبان هنگام ورزش حدود ۱۴ ضربه در دقیقه کمتر از ضربان مورد انتظار بود. داوطلبان همچنین از کاهش مشکلات گوارشی مانند نفخ، دلدرد و سوزش معده خبر دادند. نشتپذیری روده بعد از ورزش به حداقل رسید، چندین شاخص التهابی خون کاهش یافتند و ارزیابیهای روانی هم از کاهش احساس خستگی حکایت داشتند.
توبی موندل، استاد حرکتشناسی دانشگاه بروک کانادا و نویسنده اصلی این مطالعه، به اپک تایمز گفت: «نتایج نشان میدهند این ترکیب پروبیوتیکی در کنار سایر تدابیر ایمنی به ورزشکاران کمک میکند که در هوای گرم عملکرد بهتری در تمرینات سنگین داشته باشند.» موندل افزود که مصرف این ترکیب هیچ خطر یا عارضه جانبی خاصی ندارد.
موندل گفت مزایای این ترکیب به آبوهوای گرم محدود نمیشوند. ورزشهای بسیار سنگین یا طولانیمدت میتوانند در شرایط مختلف به بدن فشار وارد کنند. از اینرو، مصرف این ترکیب در هفتههای منتهی به تمرین و در طول ورزش مفید خواهد بود.
دو سویه پروبیوتیکی مورد استفاده در این پژوهش نخستینبار در سال ۱۹۹۰ مورد بررسی قرار گرفتند. ایمنی و اثربخشی آنها در گروههای مختلف از نوزادان تا سالمندان به اثبات رسیده است.
چه کسانی باید در مصرف این مکملها احتیاط کنند؟
دکتر اریکا کالاباکاس، پزشک خانواده از مرکز سلامت نورثول در هانتینگتون نیویورک، که نقشی در این مطالعات نداشت، به اپک تایمز گفت: «در مصرف مکملها نباید بیملاحظه عمل کنیم. اثربخشی بربرین، کورکومین و انگورفرنگی سیاه بیشتر به داروهای ملایم شباهت دارد تا ویتامینها. از اینرو، زمان مصرف و تداخل آنها با داروها اهمیت بسیاری دارد.»
او گفت: «بهتر است بربرین را به همراه غذا و کورکومین را به همراه چربیهای خوراکی مصرف کنید تا جذب آن چندبرابر شود. خانمهای باردار نباید از اینسه مکمل استفاده کنند، زیرا ممکن است به جنین آسیب بزنند.»
او افزود: «بربرین ممکن است با داروهای دیابت، داروهای کاهنده کلسترول و آنتیبیوتیکها تداخل داشته باشد. کورکومین و انگورفرنگی سیاه هم ممکن است با داروهای ضدانعقاد خون مانند کومادین یا الیکوییس و همچنین با داروهای ضدپلاکت مانند آسپیرین تداخل داشته باشند و به افزایش خطر خونریزی دامن بزنند.»
او گفت: «پروبیوتیکها معمولاً در غذاهای تخمیری و در کنار سایر باکتریهای مفید روده یافت میشوند. برای نمونه میتوان به ماست پروبیوتیک، کفیر، کلم ترش و کیمچی اشاره کرد.»
افراد مبتلا به بیماریهای کبد یا کسانی که همزمان چند داروی مختلف مصرف میکنند، باید در استفاده از این مکملها محتاط باشند و قبل از مصرف با پزشکشان مشورت کنند.
پروبیوتیکهای مورد استفاده در مطالعه دوم چنین محدودیتهایی ندارند. موندل این پروبیوتیکها را ایمن و قابل تحمل میداند و معتقد است که دوزهای مورد بررسی عارضه جانبی خاصی نداشتهاند.
ایندو پژوهش نشان میدهند که سلامت روده نقش مهمی در شکل واکنش بدن به تنشهای گرمایی ناشی از ورزش دارد. برای رسیدن به نتیجه قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز داریم، اما شواهد کنونی نشان میدهند که این مکملها و پروبیوتیکها به ورزشکاران و سایر افراد کمک میکنند که تحمل بیشتری برای ورزش در هوای گرم داشته باشند.
